Midden-Kroatië

Midden-Kroatië is de enige regio van het land zonder een meter kust. Voor wie een strandvakantie zoekt is dat een nadeel, en daar draaien we niet omheen. Maar hier ligt wel de hoofdstad, en eromheen een landschap van groene heuvels, kastelen, thermen en rivieren waar je in de zomer gewoon in zwemt.

De meeste Nederlanders zien deze streek alleen vanaf de snelweg, op weg naar Istrië of Dalmatië. Zonde, want de regio doet twee dingen goed. Ze levert een prima stedentrip van drie of vier dagen op, en ze is de handigste tussenstop op de route naar de kust.

Waar begin je in Midden-Kroatië

Je begint in Zagreb, want alles hier draait om de hoofdstad. De stad valt uiteen in twee helften die nauwelijks op elkaar lijken. De Bovenstad is middeleeuws, met kasseien, de Sint-Markuskerk met het geruite tegeldak en steegjes waar het opeens stil is. De Benedenstad is negentiende-eeuws en Weens van opzet, met brede lanen, parken en musea. Ertussen rijdt een kabelbaantje van nog geen minuut.

Ten noorden van Zagreb ligt Varazdin, de barokstad van Kroatië. Pastelkleurige paleizen, een wit kasteel met een aarden wal eromheen en een autovrij centrum dat je in een dag beloopt. Eind augustus is het er tien dagen feest tijdens het Špancirfest. Kasteel Trakošćan, aan een meer in het bos, ligt op een uurtje rijden.

Op de route naar de kust ligt Karlovac, 55 kilometer ten zuidwesten van Zagreb. Het centrum is een zeshoekige vestingstad uit 1579, op een plattegrond meteen herkenbaar als een ster. Er komen vier rivieren samen, en aan de Korana ligt een rivierstrand midden in de stad. Voor een week vakantie is Karlovac niets, voor een overnachting onderweg wel.

En dan is er Samobor, 25 kilometer ten westen van Zagreb en al bijna twee eeuwen het vaste uitje van de hoofdstedelingen. Een driehoekig plein met een beek er dwars doorheen, een burchtruïne in het bos erboven. Goed voor een halve dag wandelen en een gebakje op het plein.

Op de route naar de kust

De A1 loopt dwars door deze regio en verbindt Zagreb met Split. Vrijwel iedereen die met de auto naar Dalmatië rijdt, komt hier langs. Dat maakt Midden-Kroatië de logische plek voor de eerste of de laatste nacht van je reis.

Het grootste voordeel is Plitvice. Vanuit Karlovac ben je er in ongeveer een uur, vanuit Zagreb duurt het zo’n twee uur. Slaap je in de regio, dan sta je om acht uur bij de ingang en ben je de touringcars voor. In het hoogseizoen scheelt dat zomaar een uur in de rij, en op de vlonderpaden loop je voor negenen bijna alleen.

Daar komt bij dat overnachten hier veel minder kost dan aan zee. Een kamer in Karlovac of rond Zagreb is in het hoogseizoen een stuk goedkoper dan in Split of Dubrovnik.

Beste reistijd voor Midden-Kroatië

Het klimaat is continentaal en dus anders dan aan de kust. Vier echte seizoenen, warme zomers met onweersbuien, winters waarin het vriest en af en toe sneeuwt. In juli en augustus loopt het in Zagreb op tot ruim boven de 26 graden, en dat voelt benauwder dan aan zee.

Mei, juni en september zijn het aangenaamst, voor de stad en voor de natuur. Oktober is mooi voor de wijnheuvels en het bos. December is een seizoen op zich. Advent u Zagrebu werd tussen 2016 en 2018 drie jaar op rij door European Best Destinations verkozen tot beste kerstmarkt van Europa, het maximum dat je die prijs kunt winnen. Wil je de maanden naast elkaar zetten, kijk dan bij de beste reistijd voor Kroatië.

Hoe kom je er en hoe reis je rond

Luchthaven Franjo Tuđman (ZAG) ligt zo’n 15 kilometer ten zuidoosten van Zagreb. Vanaf Schiphol vliegen KLM en Croatia Airlines er rechtstreeks naartoe, in ongeveer twee uur. Een pendelbus brengt je naar het hoofdbusstation, waar de tram staat.

Anders dan aan de kust heb je hier geen auto nodig. Tussen Zagreb, Varaždin en Karlovac rijden geregeld treinen en bussen, en naar Samobor gaat een streekbus die er ongeveer een halfuur over doet. Zagreb zelf heeft een dicht tramnet en een centrum dat je makkelijk loopt. Een auto is vooral handig voor de kastelen en thermen van het Zagorje, die verspreid over de heuvels liggen.

Eten en drinken in Midden-Kroatië

De keuken hier heeft niets met vis te maken. Dit is continentaal Kroatië, met invloeden uit Oostenrijk en Hongarije. Štrukli zijn dunne deeglapjes met verse kwark, gekookt of uit de oven, en in Zagreb krijg je ze als voorgerecht en als toetje. Purica s mlincima is kalkoen met mlinci, flinterdun gebakken deeg dat het braadvocht opneemt. Kotlovina is varkensvlees met worst en ui, buiten bereid in een grote ondiepe pan boven het vuur.

Zoet eindig je in Samobor met een kremšnita, een blok custard tussen twee lagen bladerdeeg dat je met een lepel eet omdat snijden toch niet lukt. Daar hoort een glaasje bermet bij, de kruidenwijn van het stadje. De wijn komt uit de heuvels eromheen, uit het Zagorje in het noorden en uit Plešivica ten zuidwesten van Zagreb, waar ze ook mousserende wijn maken.

Hoeveel tijd heb je nodig

Voor Zagreb alleen heb je aan twee dagen genoeg. Doe er een dagtrip bij naar Varaždin, Samobor of de Plitvicemeren en je zit op drie of vier dagen. Langer dan een week plan je alleen als je in het Zagorje wilt wandelen.

Combineer je met de kust, reken dan op één of twee nachten. Landen op Zagreb, een middag in de stad, de volgende ochtend vroeg naar Plitvice en daarna deze route volgen werkt goed.