Ontdek de beste bezienswaardigheden in Rab

Rab ligt in de Kvarner, de golf in het noorden van de Kroatische Adriatische kust, tussen het vasteland en het grotere eiland Krk. Het is een van de kleinere eilanden van de baai, maar wel een van de groenste, met dichte pijnbossen aan de westkant en kale heuvels in het oosten. De grootste blikvanger is de stenen oude stad, die op een smalle landtong de zee in steekt met vier klokkentorens op een rij. Die skyline herken je al van ver vanaf de veerboot, en hij is meteen het visitekaartje van het eiland.

Inleiding tot Rab

De meeste reizigers komen voor twee dingen: de oude stad en de stranden. De stad zelf is compact en helemaal van steen, met drie evenwijdige straten die over de landtong lopen en een wirwar van trapjes die ze met elkaar verbinden. Je loopt er in een halfuur doorheen, maar je raakt het dwalen niet snel beu. Achter elke hoek zit weer een pleintje, een kerktoren of een doorkijkje naar de zee. De vier torens vormen het anker waar je je steeds op oriënteert.

Buiten de stad is Rab vooral natuur. Aan de westkant ligt het beboste Komrcar-park, dat tot aan de waterlijn doorloopt en waar je tussen de dennen door naar verborgen zwemplekken wandelt. In het noorden, bij het dorp Lopar, liggen de zandstranden waar het eiland zo bekend om is. Echte zandstranden zijn in Kroatië zeldzaam, en daarom trekt Rab gezinnen die liever niet over kiezels strompelen. Het eiland is rustiger dan de grote toeristenplekken in Dalmatië en dat is precies de charme.

Mijn eigen tip vooraf: kies waar je slaapt met zorg. In de stad zit je middenin de geschiedenis maar verder van het zand, bij Lopar zit je aan het strand maar mis je de oude stad. Heb je geen auto, dan rijdt er een buslijn tussen de twee, al is die niet bijzonder frequent. Reken er dus op dat je beide kanten een keer apart bezoekt en plan dat een beetje in.

Geschiedenis van Rab

Rab is al heel lang bewoond. De Liburniërs, een Illyrisch volk, leefden hier al ver voor onze jaartelling, en onder de Romeinen groeide de plek uit tot een echte stad met de status van municipium. De keizer Octavianus Augustus liet de inwoners zelfs muren bouwen, en delen van die antieke vestingwerken zitten nog onder de latere stad verborgen. De ligging op de landtong was strategisch, want vanaf hier hield je de scheepvaart in de Kvarner in de gaten.

Na de Romeinen kwam Rab onder Byzantium en daarna onder wisselende heersers. De grootste stempel drukte de Republiek Venetië, die het eiland eeuwenlang in handen had. De Venetianen brachten welvaart, bouwden kerken en kloosters en gaven de stad de stenen aanblik die je nu nog ziet. In die periode kwamen ook de torens tot stand die het eiland zo herkenbaar maken. Tegelijk teisterden de pest en piratenaanvallen het eiland herhaaldelijk, en die rampen brachten de bevolking soms terug tot een handvol overlevenden.

Een adellijke familie die je hier vaak tegenkomt zijn de Frankopanen, een machtig Kroatisch geslacht dat grote delen van de Kvarner bestuurde. Hun naam en wapen duiken op in de bouwwerken en de geschiedschrijving van het eiland. Na de val van Venetië kwam Rab onder Oostenrijk, kort onder Frankrijk en later opnieuw onder de Habsburgers, tot het in de twintigste eeuw deel werd van Joegoslavië en uiteindelijk van het onafhankelijke Kroatië.

Het rustige toerisme begon hier vroeg. Al aan het einde van de negentiende eeuw kwamen de eerste badgasten naar Rab, aangetrokken door het milde klimaat en het groen. Het eiland kreeg de bijnaam het gelukkige eiland, een titel die teruggaat op de welvaart en het aangename leven hier. Die reputatie van een zacht, ontspannen eiland is Rab tot op de dag van vandaag trouw gebleven.

De top 10 bezienswaardigheden in Rab

De vier klokkentorens van Rab

De beroemde skyline van Rab bestaat uit vier kerktorens die op een rij boven de smalle landtong van de oude stad uitsteken. Je ziet ze al van ver aankomen vanaf de zee, en eenmaal in de stad gebruik je ze als oriëntatiepunt. De torens horen bij verschillende kerken en kloosters en stammen uit verschillende periodes, van de romaanse middeleeuwen tot later. Samen vormen ze een beeld dat je op geen enkel ander Kroatisch eiland zo terugziet.

Het mooiste uitzicht op de vier torens heb je niet vanuit de stad zelf, maar vanaf de zee of vanaf de overkant van de haven. Vaar je met de veerboot aan, ga dan vooral aan dek staan, want dan komt de hele rij in een keer in beeld. Vanaf het water zie je pas goed hoe de torens samen met de stenen gevels één lange muur lijken te vormen die uit de zee oprijst.

Wie de torens van dichtbij wil zien, loopt gewoon door de bovenste van de drie hoofdstraten, want daar staan ze bijna allemaal aan. Twee van de vier kun je beklimmen, en de moeite is het waard voor het uitzicht over de daken en de zee.

Bezoekdetails: vrij te bewonderen vanaf de straat en het water; sommige torens zijn los te beklimmen tegen een kleine entree.

Campanile van Sint-Maria de Grote

De hoogste en mooiste van de vier torens is de campanile van Sint-Maria de Grote, de romaanse klokkentoren bij de voormalige kathedraal van het eiland. De toren is ongeveer 26 meter hoog en geldt als een van de mooiste romaanse klokkentorens van de Kroatische kust. Naarmate je hoger kijkt worden de raamopeningen breder en talrijker, waardoor de toren naar boven toe lichter en eleganter oogt.

Je kunt de toren beklimmen via een smalle trap, en boven word je beloond met een rondom uitzicht over de daken van de oude stad, de haven, de bossen van Komrcar en de zee met de buureilanden in de verte. Het is het hoogste publieke punt van de stad en daarmee de beste plek om de hele landtong en de andere torens te overzien.

De kerk waar de toren bij hoort, Sint-Maria de Grote, was eeuwenlang de kathedraal van Rab en is binnen ook de moeite waard. Let op de stenen gevel met de horizontale banen en het romaanse portaal.

Bezoekdetails: losse entree voor de beklimming; smalle trap, beperkt geschikt voor wie slecht tegen hoogte kan.

De oude stad en de haven van Rab

De oude stad van Rab ligt op een smal schiereiland en bestaat uit drie evenwijdige straten die over de hele lengte van de landtong lopen. De Kroaten noemen ze simpelweg de bovenste, de middelste en de onderste straat. Daartussen lopen trapjes en stegen, zodat je makkelijk van het ene niveau naar het andere wandelt. Alles is van steen, van de gevels tot de straten, en op een zonnige dag licht het hele stadje warm op.

Voor de stad ligt de haven, met aan de kade een rij terrassen en de jachthaven vol zeilboten. Dit is de plek waar het avondleven samenkomt, met een wandeling langs het water die de eilandbewoners net als overal aan de kust tot een soort ritueel hebben gemaakt. Vanaf de kade heb je de stenen stadsmuur en de torens recht voor je, vooral mooi als de avondzon erop valt.

Neem de tijd om door de drie straten te dwalen zonder doel. De bovenste straat heeft de meeste monumenten, de middelste de winkeltjes en cafés, en de onderste loopt langs de oude muur aan de zeekant. Je verdwaalt niet snel, want de stad is klein, maar de hoekjes blijven je verrassen.

Bezoekdetails: vrij toegankelijk en autovrij; de straten zijn glad gesleten, dus draag schoenen met grip.

Komrcar-park

Aan de noordrand van de oude stad ligt het Komrcar-park, een aangelegd pijnboompark dat tot aan de waterlijn doorloopt. Het park werd ruim een eeuw geleden aangeplant op een kale heuvel, en inmiddels is het uitgegroeid tot een koel, schaduwrijk bos vlak naast de stad. Brede wandelpaden kronkelen tussen de dennen door, met steeds doorkijkjes naar de zee en de oude stad.

Het fijne is dat de paden je vanzelf naar zwemplekken leiden. Onder aan het park, langs de kust, vind je rotsplateaus en kleine baaitjes waar je zo de zee in stapt. Het water is helder en de bomen geven schaduw tot vlak bij de waterlijn, wat op een hete dag een uitkomst is. Veel inwoners van de stad komen hier in de zomer voor een snelle duik na het werk.

Het park is ook gewoon een fijne plek om te wandelen, te picknicken of even uit de drukte van de stad te stappen. Vanaf de hoogste paden heb je een mooi uitzicht op de torens van de oude stad, met het bos op de voorgrond.

Bezoekdetails: vrij toegankelijk park; te voet vanaf de oude stad, geen entree.

Rajska plaza bij Lopar

In het noorden van het eiland, op het Lopar-schiereiland, ligt Rajska plaza, oftewel het Paradijsstrand. Het is een lang, ondiep zandstrand, iets wat in Kroatië hoogst zeldzaam is omdat de meeste stranden hier uit kiezels of rotsen bestaan. Het water blijft tot ver van de kant ondiep, zodat je een heel eind de zee in kunt lopen zonder dat het boven je middel komt. Dat maakt het strand bij uitstek geschikt voor gezinnen met kleine kinderen.

Het strand is bijna twee kilometer lang en in de zomer behoorlijk vol, met ligbedden, parasols, watersport en strandtenten. Het is duidelijk de drukste plek van het eiland, dus wie rust zoekt komt beter buiten het hoogseizoen of loopt door naar een van de stillere zandbaaien verderop. Maar voor het gemak van zacht zand, ondiep water en alle voorzieningen binnen handbereik is dit de plek.

Lopar ligt zo’n twaalf kilometer van de oude stad, en in het seizoen rijdt er een bus tussen de twee. Heb je een auto, dan ben je er in een kwartiertje. Vanuit Lopar vertrekt bovendien een veerboot naar het eiland Krk.

Bezoekdetails: vrij toegankelijk strand met betaalde voorzieningen; circa twaalf kilometer van de oude stad, bus of auto.

De stadswijk Kaldanac

Aan de zuidkant van de oude stad ligt Kaldanac, het oudste deel van de stad. Hier vind je de smalste steegjes van Rab, sommige zo nauw dat je met gespreide armen beide muren raakt. Dit is het stuk dat het dichtst bij de punt van de landtong ligt, waar de stad ooit begon en waar de oudste huizen staan. Tijdens de grote pestuitbraken raakte deze wijk grotendeels ontvolkt, en eeuwenlang stonden veel huizen er verlaten bij.

Juist die geschiedenis maakt Kaldanac de meest sfeervolle hoek van de stad. De steegjes zijn stil en schaduwrijk, de stenen gevels verweerd, en hier en daar groeit groen tussen de muren door. Loop er rustig doorheen en je voelt het verschil met de drukkere middenstraat met zijn cafés. Aan het uiterste puntje van de landtong heb je bovendien een mooi uitzicht over de zee.

Het is geen grote bezienswaardigheid met een entree, maar precies daarom de moeite waard. Een wandeling van een kwartier door deze oudste buurt geeft je het beste gevoel van hoe de stad ooit ontstond.

Bezoekdetails: vrij toegankelijk; rustige wijk in het zuidelijke puntje van de oude stad.

Sint-Justinakerk en het kerkmuseum

In de oude stad staat de Sint-Justinakerk, een voormalige kloosterkerk die nu dienstdoet als kerkelijk museum. Binnen vind je een verzameling religieuze kunst, oude schilderijen, kerkgewaden en relieken die door de eeuwen heen op het eiland verzameld zijn. Het pronkstuk is volgens de overlevering een reliek van Sint-Christophorus, de beschermheilige van Rab, die de stad bij verschillende belegeringen zou hebben gered.

De kerk zelf is klein maar fraai, met een achthoekige koepeltoren die opvalt tussen de andere torens van de stad. Binnen is het koel en stil, een prettige onderbreking van een wandeling door de warme straten. De stukken in het museum geven een goed beeld van de rijke kerkelijke geschiedenis van het eiland, dat eeuwenlang meerdere kloosters telde.

Het museum is niet groot en in een halfuurtje bekeken, maar voor wie van geschiedenis houdt is het een fijne aanvulling op een wandeling door de oude stad. Houd er rekening mee dat de openingstijden buiten het seizoen beperkt zijn.

Bezoekdetails: kleine entree; openingstijden beperkt buiten het hoogseizoen.

De zandstranden van het Lopar-schiereiland

Het Lopar-schiereiland in het noorden van Rab is een wereld op zich, met een hele reeks zandbaaien die je in Kroatië maar zelden vindt. Naast het bekende Paradijsstrand liggen hier nog talloze andere zandbaaien, sommige goed bereikbaar en druk, andere alleen te voet over een bospad of helemaal stil. De ondergrond is overal zacht zand, en het ondiepe water maakt deze kant van het eiland ideaal voor gezinnen.

Wie de drukte van Rajska plaza wil ontlopen, loopt over de paden door het dennenbos naar de stillere baaien aan de noordkant van het schiereiland. Sommige daarvan liggen behoorlijk afgelegen, met weinig of geen voorzieningen, en juist daarom zo rustig. Een paar van de verste baaien zijn naturistenstranden, een traditie die op Rab ver teruggaat. Trek stevige schoenen aan, want de wandeling erheen gaat over onverharde paden.

De combinatie van zand, ondiep water en dennenbos vlak achter het strand geeft Lopar een heel ander karakter dan de stenige rest van de Kroatische kust. Voor strandliefhebbers is dit de reden om naar Rab te komen.

Bezoekdetails: vrij toegankelijke stranden; verste baaien alleen te voet bereikbaar, neem schoeisel en water mee.

De stadsmuren en het Frankopaanse erfgoed

Rond de oude stad zijn op verschillende plekken nog resten van de oude vestingwerken te zien. De landtong was eeuwenlang ommuurd om de stad te beschermen tegen piraten en belegeraars, en delen van die muren, poorten en torens staan er nog. De oudste stukken gaan terug op de Romeinse tijd, toen keizer Augustus de inwoners liet bouwen, maar het meeste wat je ziet stamt uit de middeleeuwen en de Venetiaanse periode.

In de geschiedenis van het eiland kom je steeds de naam Frankopan tegen, het machtige Kroatische adellijke geslacht dat grote delen van de Kvarner in handen had, waaronder tijdelijk ook Rab. Hun invloed zie je terug in de bouwwerken en in de archieven van het eiland. Wie geïnteresseerd is in die adellijke geschiedenis kan op verschillende eilanden in de Kvarner de sporen van de Frankopanen volgen, van burchten tot kerken.

Loop langs de oude muren aan de zeekant en je krijgt een goed gevoel van hoe de stad zich eeuwenlang verdedigde. De combinatie van verdedigingsmuur, torens en zee maakt deze kant van de stad bijzonder fotogeniek, vooral in het avondlicht.

Bezoekdetails: vrij te bewonderen vanaf de straat en de kade; geen aparte entree.

Kandarola-baai

Aan de westkant van het eiland, bij het schiereiland Frkanj, ligt de baai van Kandarola. Deze rustige, beboste baai heeft een opmerkelijke plek in de geschiedenis, want hier zou in 1936 het Europese naturisme zijn begonnen. Volgens de overlevering zwommen de Engelse koning Edward VIII en Wallis Simpson hier naakt, en dat moment geldt sindsdien als een mijlpaal voor het naturisme op het eiland en daarbuiten.

De baai is nog altijd een naturistenstrand, omringd door dennenbos dat tot aan het water doorloopt. Het is een rustige, afgelegen plek, ver van de drukte van Lopar, en je bereikt hem te voet of per taxiboot vanuit de stad. Het water is helder en de omgeving stil, met vooral zwemmers en zonaanbidders die de rust opzoeken.

Ook als het naturisme je niet trekt, is de wandeling naar het schiereiland Frkanj de moeite waard, met paden door het bos en mooie uitzichten over de zee. Het is een van de stillere hoeken van het eiland, ver weg van de stranddrukte.

Bezoekdetails: vrij toegankelijke naturistenbaai; te voet of per taxiboot vanuit de stad.

Reistips voor Rab

Beste reistijd

De aangenaamste maanden zijn juni en september. Het water is dan warm genoeg om te zwemmen, de terrassen zitten vol en de stranden zijn nog niet propvol. Juli en augustus zijn het drukst en duurst, met veel dagjesmensen die met de veerboot komen en een oude stad die overdag vol staat. Wil je in de hoogzomer komen, ga dan vroeg op pad of plan je strandbezoek buiten de middag. Mei en oktober zijn rustig en goedkoop, met zacht weer dat ideaal is om te wandelen, al is zwemmen dan een gok.

Hoe kom je er

Naar Rab loopt geen brug, dus je gaat altijd met de veerboot. De gewone autoveer vertrekt vanaf Stinica op het vasteland naar Misnjak op het eiland, een overtocht van ongeveer een kwartier die in het seizoen vaak vaart. Vanaf het eiland Krk vaar je via Valbiska naar Lopar in het noorden van Rab. In de zomer is er bovendien een snelle catamaran vanaf Rijeka die rechtstreeks naar de stad Rab vaart. De dichtstbijzijnde luchthaven is Luchthaven Rijeka (RJK) op het eiland Krk, van waaruit je over de weg en met de veer doorreist.

Wil je het reizen makkelijker maken, dan kun je vooraf een transfer vanaf de luchthaven van Rijeka boeken die je bij aankomst oppikt en je tot de veerhaven brengt, waarna je de overtocht naar het eiland zelf neemt.

Praktisch

In Kroatië betaal je sinds 2023 met de euro, wat het rekenen makkelijk maakt. De oude stad van Rab is autovrij en compact, met straatjes die plaatselijk glad gesleten en oneffen zijn, dus draag schoenen met grip. Een huurauto is handig om het hele eiland te zien, want de bus tussen de stad en Lopar rijdt niet bijzonder vaak. Parkeren bij de oude stad is in het hoogseizoen schaars, dus kom vroeg of kies een accommodatie met eigen parkeerplek. Pinnen kan vrijwel overal, en neem in de zomer voldoende zonbescherming en water mee voor de stranden bij Lopar.

Accommodatie in Rab

Slapen op Rab kan ruwweg op twee plekken. In en rond de stad Rab vind je kleine hotels, appartementen en pensions, vaak op loopafstand van de oude stad en het Komrcar-park, met als pluspunt dat je middenin de geschiedenis en het avondleven zit. Wie vooral voor het strand komt, kiest beter voor Lopar in het noorden, waar de meeste accommodaties dicht bij de zandstranden liggen en je ’s ochtends zo het water in loopt. Daartussen liggen rustige dorpjes als Banjol, Barbat en Kampor, met veel privé-appartementen en campings die geliefd zijn bij gezinnen. Boek in juli en augustus ruim van tevoren, want het eiland is dan een populaire bestemming en zit snel vol.

Eten en drinken in Rab

De keuken van Rab draait om de zee, om olijfolie en om eenvoud, met sterke invloeden uit de Venetiaanse tijd. Je eet hier verse vis, schaaldieren en gegrilde groente in een konoba, het traditionele eethuis, en dat is bijna altijd beter dan de toeristenkaart aan de haven. Het eiland heeft daarnaast een eigen specialiteit die je nergens anders zo proeft. Een paar dingen die je wat mij betreft moet proberen.

• Rapska torta, de beroemde amandeltaart van Rab, een spiraalvormig gebak van amandelen, suiker en likeur dat al eeuwen op het eiland wordt gemaakt.
• Verse vis en schaaldieren van de dag, simpel gegrild met citroen en olijfolie.
• Skampi op de buzara, langoustines in een saus van witte wijn, knoflook en kruiden.
• Lamsvlees van het eiland, dat door het kruidige gras een eigen smaak heeft.
• Crni rizot, de zwarte risotto met inktvis die zijn kleur aan de inkt dankt.
• Een glas lokale wijn van de Kvarner-streek, en als afsluiter een rakija.

Dagtrips vanuit Rab

Rab is een rustige uitvalsbasis voor de hele Kvarner. Met de veerboot zit je zo op een buureiland, en ook het vasteland met zijn natuur en kuststadjes ligt binnen handbereik.

Het eiland Krk

Vanaf Lopar in het noorden van Rab vaar je met de veerboot naar Valbiska op het eiland Krk, het grootste eiland van Kroatië. Krk is per brug met het vasteland verbonden en daardoor makkelijk verder te verkennen. De stad Krk heeft een fraaie ommuurde oude kern, en op het eiland vind je daarnaast levendige plaatsen als Baska met zijn lange strand en het schilderachtige Vrbnik op een klif. Een dag op Krk vult zich vanzelf met oude steegjes, stranden en uitzichten.

Het Velebit-gebergte en het vasteland

Recht tegenover Rab, aan de overkant van het smalle zeekanaal, rijst het Velebit-gebergte op, de langste bergketen van Kroatië. De kale, dramatische hellingen vormen een mooi contrast met het groene eiland. Vanaf de veerhaven bij Stinica ben je zo op het vasteland, en wie van wandelen houdt vindt in het Velebit een ruig natuurgebied met paden, uitzichtpunten en stilte. Het is een heel andere wereld dan de stranden van het eiland, en juist daarom een mooie afwisseling.

De Plitvicemeren

Vanaf het vasteland tegenover Rab rijd je in een paar uur naar het nationale park van de Plitvicemeren, het bekendste natuurpark van Kroatië. Een reeks turkooizen meren ligt hier in trappen achter elkaar, verbonden door tientallen watervallen, met houten loopbruggen die je er dwars doorheen leiden. Het is een lange dag heen en terug vanaf het eiland, maar voor wie de natuur van het binnenland wil zien is het de moeite meer dan waard. Ga vroeg op pad om de drukte voor te zijn.

Het stille zuiden van het eiland

Wie geen veerboot wil pakken, vindt op Rab zelf genoeg om een dag te vullen buiten de stad. Het dunbevolkte zuidoosten rond Barbat en het kale binnenland van het eiland zijn ideaal voor een rustige fiets- of wandeltocht. De dorpjes Kampor en Supetarska Draga in het noordwesten liggen aan stille baaien en hebben oude kerken en kloosters de moeite waard. Het is geen spektakel, maar een fijne manier om het rustige eilandleven te proeven.

Conclusie

Rab is het eiland voor wie de drukke kant van Kroatië even wil ontlopen. De oude stad met zijn vier torens geeft je geschiedenis en sfeer, het Komrcar-park een groene verkoeling vlak naast de stad, en de zandstranden bij Lopar iets wat je elders aan deze kust nauwelijks vindt. Voeg daar de rust van een klein eiland aan toe en je begrijpt waarom Rab al meer dan een eeuw badgasten trekt zonder ooit echt druk te worden. Blijf een paar dagen, verdeel je tijd tussen steen en zand, en je ontdekt waarom ze dit het gelukkige eiland noemen.

Veelgestelde vragen