Ontdek de beste bezienswaardigheden in Rab

Rab ligt in de Kvarner, de golf in het noorden van de Kroatische kust, tussen het vasteland en het grotere eiland Krk. Het is een van de groenste eilanden van de baai, met dichte pijnbossen aan de westkant en kale heuvels in het oosten. De grote blikvanger is de stenen oude stad, die op een smalle landtong de zee in steekt met vier klokkentorens op een rij. Die skyline herken je al van ver vanaf de veerboot, en hij is meteen het visitekaartje van het eiland.

Inleiding tot Rab

De meeste reizigers komen voor twee dingen: de oude stad en de stranden. De stad is compact en helemaal van steen, met drie evenwijdige straten over de landtong en een wirwar van trapjes ertussen. Je loopt er in een halfuur doorheen, maar het dwalen wordt niet snel saai: achter elke hoek zit een pleintje, een kerktoren of een doorkijkje naar de zee.

Buiten de stad is Rab vooral natuur. Aan de westkant loopt het beboste Komrcar-park door tot aan het water, en in het noorden, bij het dorp Lopar, liggen de zandstranden waar het eiland bekend om is. Echt zand is in Kroatië zeldzaam, en daarom trekt Rab gezinnen die liever niet over kiezels strompelen. Kies je slaapplek met zorg: in de stad zit je middenin de geschiedenis maar verder van het zand, bij Lopar is het andersom. Zonder auto rijdt er een bus tussen beide, maar niet vaak, dus plan dat in.

Geschiedenis van Rab

Rab is al heel lang bewoond. De Liburniërs, een Illyrisch volk, leefden hier ver voor onze jaartelling, en onder de Romeinen groeide de plek uit tot een echte stad met de status van municipium. Keizer Octavianus Augustus liet de inwoners muren bouwen, en delen van die antieke vestingwerken zitten nog onder de latere stad. De ligging op de landtong was strategisch: vanaf hier hield je de scheepvaart in de Kvarner in de gaten.

De grootste stempel drukte de Republiek Venetië, die het eiland eeuwenlang in handen had. De Venetianen brachten welvaart, bouwden kerken en kloosters en gaven de stad haar stenen aanblik, met de torens die het eiland zo herkenbaar maken. Pest en piratenaanvallen teisterden Rab herhaaldelijk. Ook het machtige Kroatische geslacht Frankopan, dat grote delen van de Kvarner bestuurde, liet zijn sporen na. Na Venetië volgden Oostenrijk, kort Frankrijk en weer de Habsburgers, tot Rab in de twintigste eeuw bij Joegoslavië en later het onafhankelijke Kroatië kwam. Het toerisme begon vroeg: al eind negentiende eeuw kwamen de eerste badgasten af op het milde klimaat, en het eiland kreeg de bijnaam het gelukkige eiland.

De top 10 bezienswaardigheden in Rab

De vier klokkentorens van Rab

De beroemde skyline van Rab bestaat uit vier kerktorens die op een rij boven de smalle landtong van de oude stad uitsteken. Je ziet ze al van ver vanaf zee, en in de stad gebruik je ze als oriëntatiepunt. Ze horen bij verschillende kerken en kloosters en stammen uit verschillende periodes, van de romaanse middeleeuwen tot later. Zo’n rij torens zie je op geen enkel ander Kroatisch eiland terug.

Het mooiste uitzicht heb je vanaf de zee of de overkant van de haven. Vaar je aan met de veerboot, ga dan aan dek staan, want dan komt de hele rij in één keer in beeld en lijken de torens met de stenen gevels één lange muur die uit zee oprijst. Van dichtbij loop je gewoon door de bovenste hoofdstraat, waar ze bijna allemaal aan staan; twee van de vier zijn te beklimmen.

Bezoekdetails: vrij te bewonderen vanaf de straat en het water; sommige torens zijn los te beklimmen tegen een kleine entree.

Campanile van Sint-Maria de Grote

De hoogste en mooiste van de vier is de campanile van Sint-Maria de Grote, de romaanse klokkentoren bij de voormalige kathedraal van het eiland. De toren is ongeveer 26 meter hoog en geldt als een van de mooiste romaanse klokkentorens van de Kroatische kust. Naar boven toe worden de raamopeningen breder en talrijker, waardoor hij lichter en eleganter oogt.

Je klimt naar boven via een smalle trap en wordt beloond met een rondom-uitzicht over de daken, de haven, de bossen van Komrcar en de zee met de buureilanden. Het is het hoogste publieke punt van de stad, en dus de beste plek om de landtong en de andere torens te overzien. De bijbehorende kerk, eeuwenlang de kathedraal van Rab, is binnen ook de moeite: let op de gestreepte stenen gevel en het romaanse portaal.

Bezoekdetails: losse entree voor de beklimming; smalle trap, beperkt geschikt voor wie slecht tegen hoogte kan.

De oude stad en de haven van Rab

De oude stad ligt op een smal schiereiland en bestaat uit drie evenwijdige straten over de lengte van de landtong: de Kroaten noemen ze simpelweg de bovenste, de middelste en de onderste. Daartussen lopen trapjes en stegen. Alles is van steen, en op een zonnige dag licht het hele stadje warm op.

Voor de stad ligt de haven, met terrassen langs de kade en een jachthaven vol zeilboten. Hier komt het avondleven samen, met de wandeling langs het water die de eilandbewoners tot een ritueel hebben gemaakt. Dwaal rustig door de drie straten: de bovenste heeft de meeste monumenten, de middelste de winkeltjes en cafés, de onderste loopt langs de oude muur aan de zeekant.

Bezoekdetails: vrij toegankelijk en autovrij; de straten zijn glad gesleten, dus draag schoenen met grip.

Komrcar-park

Aan de noordrand van de oude stad ligt het Komrcar-park, een aangelegd pijnboompark dat doorloopt tot aan de waterlijn. Het werd ruim een eeuw geleden op een kale heuvel aangeplant en is nu een koel, schaduwrijk bos vlak naast de stad. Brede paden kronkelen tussen de dennen door, met steeds doorkijkjes naar de zee en de oude stad.

Het fijne is dat de paden je vanzelf naar zwemplekken leiden. Onderaan het park liggen rotsplateaus en kleine baaitjes waar je zo de zee in stapt, met schaduw tot vlak bij het water: op een hete dag een uitkomst. Veel stadbewoners komen hier voor een snelle duik na het werk. Vanaf de hoogste paden kijk je bovendien mooi uit op de torens van de oude stad.

Bezoekdetails: vrij toegankelijk park; te voet vanaf de oude stad, geen entree.

Rajska plaza bij Lopar

In het noorden van het eiland, op het Lopar-schiereiland, ligt Rajska plaza, oftewel het Paradijsstrand. Het is een lang, ondiep zandstrand, in Kroatië hoogst zeldzaam omdat de meeste stranden uit kiezels of rotsen bestaan. Het water blijft tot ver van de kant ondiep, zodat je een heel eind de zee in loopt zonder dat het boven je middel komt. Dat maakt het strand bij uitstek geschikt voor gezinnen met kleine kinderen.

Het strand is bijna twee kilometer lang en in de zomer flink vol, met ligbedden, watersport en strandtenten: duidelijk de drukste plek van het eiland. Zoek je rust, kom dan buiten het hoogseizoen of loop door naar een stillere zandbaai verderop. Lopar ligt zo’n twaalf kilometer van de oude stad; in het seizoen rijdt er een bus, met de auto ben je er in een kwartier. Vanuit Lopar vertrekt bovendien de veerboot naar het eiland Krk.

Bezoekdetails: vrij toegankelijk strand met betaalde voorzieningen; circa twaalf kilometer van de oude stad, bus of auto.

De stadswijk Kaldanac

Aan de zuidkant van de oude stad ligt Kaldanac, het oudste deel van de stad. Hier vind je de smalste steegjes van Rab, sommige zo nauw dat je met gespreide armen beide muren raakt. Dit is het stuk dat het dichtst bij de punt van de landtong ligt, waar de stad ooit begon. Tijdens de grote pestuitbraken raakte de wijk grotendeels ontvolkt, en eeuwenlang stonden veel huizen er verlaten bij.

Juist die geschiedenis maakt Kaldanac de sfeervolste hoek van de stad: stille, schaduwrijke steegjes, verweerde stenen gevels en hier en daar groen tussen de muren. Aan het uiterste puntje van de landtong heb je bovendien een mooi uitzicht over de zee. Het is geen bezienswaardigheid met een entree, maar een korte wandeling geeft je het beste gevoel van hoe de stad ooit ontstond.

Bezoekdetails: vrij toegankelijk; rustige wijk in het zuidelijke puntje van de oude stad.

Sint-Justinakerk en het kerkmuseum

In de oude stad staat de Sint-Justinakerk, een voormalige kloosterkerk die nu dienstdoet als kerkelijk museum. Binnen ligt een verzameling religieuze kunst, oude schilderijen, kerkgewaden en relieken die door de eeuwen heen op het eiland verzameld zijn. Het pronkstuk is volgens de overlevering een reliek van Sint-Christophorus, de beschermheilige van Rab, die de stad bij verschillende belegeringen zou hebben gered.

De kerk zelf is klein maar fraai, met een achthoekige koepeltoren die opvalt tussen de andere torens van de stad. Binnen is het koel en stil, een prettige onderbreking van een wandeling door de warme straten. Het museum is in een halfuurtje bekeken, maar voor wie van geschiedenis houdt een fijne aanvulling.

Bezoekdetails: kleine entree; openingstijden beperkt buiten het hoogseizoen.

De zandstranden van het Lopar-schiereiland

Het Lopar-schiereiland in het noorden van Rab is een wereld op zich, met een hele reeks zandbaaien die je in Kroatië maar zelden vindt. Naast het bekende Paradijsstrand liggen hier nog talloze andere zandbaaien, sommige druk en goed bereikbaar, andere alleen te voet over een bospad en helemaal stil. De ondergrond is overal zacht zand, en het ondiepe water maakt deze kant van het eiland ideaal voor gezinnen.

Wil je de drukte van Rajska plaza ontlopen, loop dan over de paden door het dennenbos naar de stillere baaien aan de noordkant. Sommige liggen behoorlijk afgelegen, met weinig of geen voorzieningen, en juist daarom zo rustig. Een paar van de verste baaien zijn naturistenstranden, een traditie die op Rab ver teruggaat. De combinatie van zand, ondiep water en dennenbos geeft Lopar een heel ander karakter dan de stenige rest van de Kroatische kust.

Bezoekdetails: vrij toegankelijke stranden; verste baaien alleen te voet bereikbaar, neem schoeisel en water mee.

De stadsmuren en het Frankopaanse erfgoed

Rond de oude stad zijn op verschillende plekken nog resten van de oude vestingwerken te zien. De landtong was eeuwenlang ommuurd om de stad te beschermen tegen piraten en belegeraars, en delen van die muren, poorten en torens staan er nog. De oudste stukken gaan terug op de Romeinse tijd, toen keizer Augustus de inwoners liet bouwen, maar het meeste wat je ziet dateert uit de middeleeuwen en de Venetiaanse periode.

In de geschiedenis van het eiland kom je steeds de naam Frankopan tegen, het machtige Kroatische adellijke geslacht dat grote delen van de Kvarner in handen had, waaronder tijdelijk ook Rab. Hun invloed zie je terug in de bouwwerken en de archieven. Loop langs de oude muren aan de zeekant, vooral in het avondlicht, dan krijg je een goed gevoel van hoe de stad zich eeuwenlang verdedigde.

Bezoekdetails: vrij te bewonderen vanaf de straat en de kade; geen aparte entree.

Kandarola-baai

Aan de westkant van het eiland, bij het schiereiland Frkanj, ligt de baai van Kandarola. Deze rustige, beboste baai heeft een opmerkelijke plek in de geschiedenis, want hier zou in 1936 het Europese naturisme zijn begonnen. Volgens de overlevering zwommen de Engelse koning Edward VIII en Wallis Simpson hier naakt, en dat moment geldt sindsdien als een mijlpaal voor het naturisme op het eiland en daarbuiten.

De baai is nog altijd een naturistenstrand, omringd door dennenbos tot aan het water. Het is een afgelegen plek, ver van de drukte van Lopar, die je te voet of per taxiboot vanuit de stad bereikt. Ook als het naturisme je niet trekt, is de wandeling naar het schiereiland Frkanj de moeite waard, met bospaden en mooie uitzichten over de zee.

Bezoekdetails: vrij toegankelijke naturistenbaai; te voet of per taxiboot vanuit de stad.

Reistips voor Rab

Beste reistijd

De aangenaamste maanden zijn juni en september: het water is dan warm genoeg, de terrassen zitten vol en de stranden zijn nog niet propvol. Juli en augustus zijn het drukst en duurst, met veel dagjesmensen in de oude stad; ga dan vroeg op pad of plan je strandbezoek buiten de middag. Mei en oktober zijn rustig en goedkoop, ideaal om te wandelen, al is zwemmen dan een gok.

Hoe kom je er

Naar Rab loopt geen brug, dus je gaat altijd met de veerboot. De gewone autoveer vaart van Stinica op het vasteland naar Misnjak op het eiland, een overtocht van ongeveer een kwartier. Vanaf het eiland Krk vaar je via Valbiska naar Lopar in het noorden van Rab. In de zomer is er bovendien een snelle catamaran vanaf Rijeka rechtstreeks naar de stad Rab. De dichtstbijzijnde luchthaven is Luchthaven Rijeka (RJK) op het eiland Krk. Wil je het reizen makkelijker maken, boek dan vooraf een transfer vanaf de luchthaven naar de veerhaven, waarna je de overtocht naar het eiland neemt.

Praktisch

In Kroatië betaal je sinds 2023 met de euro. De oude stad is autovrij en compact, met straatjes die plaatselijk glad gesleten en oneffen zijn, dus draag schoenen met grip. Een huurauto is handig om het hele eiland te zien, want de bus tussen de stad en Lopar rijdt niet bijzonder vaak. Parkeren bij de oude stad is in het hoogseizoen schaars: kom vroeg of kies een accommodatie met eigen plek. Pinnen kan vrijwel overal, en neem in de zomer genoeg zonbescherming en water mee voor de stranden.

Accommodatie in Rab

Slapen op Rab kan ruwweg op twee plekken. In en rond de stad Rab vind je kleine hotels, appartementen en pensions op loopafstand van de oude stad en het Komrcar-park, met als pluspunt dat je middenin de geschiedenis en het avondleven zit. Kom je vooral voor het strand, kies dan Lopar in het noorden, waar de meeste accommodaties dicht bij de zandstranden liggen. Daartussen liggen rustige dorpjes als Banjol, Barbat en Kampor, met veel privé-appartementen en campings die geliefd zijn bij gezinnen. Boek in juli en augustus ruim van tevoren, want het eiland zit dan snel vol.

Eten en drinken in Rab

De keuken van Rab draait om de zee, olijfolie en eenvoud, met invloeden uit de Venetiaanse tijd. Je eet hier verse vis, schaaldieren en gegrilde groente in een konoba, het traditionele eethuis, bijna altijd beter dan de toeristenkaart aan de haven. Een paar dingen die je wat mij betreft moet proberen:

• Rapska torta, de beroemde amandeltaart van Rab, een spiraalvormig gebak van amandelen, suiker en likeur dat al eeuwen op het eiland wordt gemaakt.
• Verse vis en schaaldieren van de dag, simpel gegrild met citroen en olijfolie.
• Skampi op de buzara, langoustines in een saus van witte wijn, knoflook en kruiden.
• Lamsvlees van het eiland, dat door het kruidige gras een eigen smaak heeft.
• Crni rizot, de zwarte risotto met inktvis die zijn kleur aan de inkt dankt.
• Een glas lokale wijn van de Kvarner-streek, en als afsluiter een rakija.

Dagtrips vanuit Rab

Rab is een rustige uitvalsbasis voor de hele Kvarner. Met de veerboot zit je zo op een buureiland, en ook het vasteland ligt binnen handbereik.

Het eiland Krk

Vanaf Lopar vaar je met de veerboot naar Valbiska op het eiland Krk, het grootste eiland van Kroatië, dat per brug met het vasteland verbonden is. De stad Krk heeft een fraaie ommuurde oude kern, en verder vind je levendige plaatsen als Baska met zijn lange strand en het schilderachtige Vrbnik op een klif. Een dag op Krk vult zich vanzelf met oude steegjes, stranden en uitzichten.

Het Velebit-gebergte en het vasteland

Recht tegenover Rab, aan de overkant van het smalle zeekanaal, rijst het Velebit-gebergte op, de langste bergketen van Kroatië. De kale hellingen vormen een mooi contrast met het groene eiland. Vanaf de veerhaven bij Stinica ben je zo op het vasteland, en wie van wandelen houdt vindt in het Velebit een ruig natuurgebied met paden, uitzichtpunten en stilte.

De Plitvicemeren

Vanaf het vasteland tegenover Rab rijd je in een paar uur naar het nationale park van de Plitvicemeren, het bekendste natuurpark van Kroatië. Een reeks turkooizen meren ligt hier in trappen achter elkaar, verbonden door tientallen watervallen en houten loopbruggen. Het is een lange dag heen en terug, maar voor wie de natuur van het binnenland wil zien de moeite meer dan waard. Ga vroeg op pad om de drukte voor te zijn.

Het stille zuiden van het eiland

Wie geen veerboot wil pakken, vindt op Rab zelf genoeg buiten de stad. Het dunbevolkte zuidoosten rond Barbat en het kale binnenland zijn ideaal voor een rustige fiets- of wandeltocht. De dorpjes Kampor en Supetarska Draga in het noordwesten liggen aan stille baaien en hebben oude kerken en kloosters de moeite waard. Geen spektakel, maar een fijne manier om het rustige eilandleven te proeven.

Conclusie

Rab is het eiland voor wie de drukke kant van Kroatië even wil ontlopen. De oude stad met zijn vier torens geeft je geschiedenis en sfeer, het Komrcar-park een groene verkoeling vlak naast de stad, en de zandstranden bij Lopar iets wat je elders aan deze kust nauwelijks vindt. Voeg daar de rust van een klein eiland aan toe en je snapt waarom Rab al meer dan een eeuw badgasten trekt zonder ooit echt druk te worden. Blijf een paar dagen, verdeel je tijd tussen steen en zand, en je ontdekt waarom ze dit het gelukkige eiland noemen.

Veelgestelde vragen