Ontdek de beste bezienswaardigheden in Motovun

Motovun ligt in het hart van Istrië, het groene schiereiland in het noordwesten van Kroatië, hoog op een heuvel boven het Mirna-dal. Het dorp telt nog geen duizend inwoners en is een van de mooiste heuveldorpen van het Istrische binnenland. Bijzonder is de ligging: een stenen plaatsje met intacte vestingmuren dat als een kroon op een steile heuvel staat, met onder zich een dal vol wijngaarden, bossen en de beroemde truffelgronden. Je loopt er niet door een drukke stad, maar door een klein dorp met steegjes van oude steen.

Inleiding tot Motovun

De meeste reizigers komen voor het silhouet en het uitzicht. Motovun is van verre te zien, een compact dorp boven op zijn heuvel met de oude muren eromheen en de klokkentoren als hoogste punt. Vanaf de parkeerplaats loop je het laatste stuk te voet omhoog, en met elke bocht wordt het uitzicht over het dal breder.

Buiten de muren is Motovun een rustig dorp waar mensen gewoon wonen, met een paar terrassen en winkeltjes met truffelproducten en olijfolie. Veel toeristen kijken een paar uur rond en rijden door naar de kust, maar juist tegen de avond, als de bussen weg zijn, wordt het hier het mooist. Combineer het dorp met het dal beneden: boven het uitzicht en de geschiedenis, in het Mirna-dal de truffelrestaurants, de wijnhuizen en de Parenzana-route. Reken dus liever een hele dag dan een snelle stop.

Geschiedenis van Motovun

De geschiedenis van Motovun gaat ver terug. Al in de prehistorie en de Romeinse tijd was de heuvel bewoond, want de ligging boven het dal maakte hem strategisch waardevol. De naam zou teruggaan op een oud Keltisch of pre-Romeins woord voor een heuvel of versterkte plek. Anders dan de meeste plaatsen aan de kust trok het dorp zich juist op de hoogte terug om zich tegen invallers te beschermen.

De grootste stempel drukte de Republiek Venetië. Vanaf de dertiende eeuw viel Motovun eeuwenlang onder Venetiaanse heerschappij, en dat zie je overal terug in de vestingmuren, de poorten en het hoofdplein met de loggia. Boven de poort prijkt de gevleugelde leeuw van Sint-Marcus, het symbool van Venetië. De eikenbossen in het dal waren toen kostbaar bezit, want het harde hout werd gebruikt voor de palen waarop Venetië in de lagune is gebouwd en voor de schepen van de vloot.

Na de val van Venetië kwam Istrië onder Oostenrijk, kort onder Frankrijk en daarna opnieuw onder de Habsburgers. In de twintigste eeuw hoorde het gebied een tijd bij Italië, wat tot op vandaag merkbaar is in de tweetaligheid en de keuken. Pas na de Tweede Wereldoorlog werd Istrië deel van Joegoslavië en uiteindelijk van het onafhankelijke Kroatië. Een bekende zoon van het dorp is autocoureur Mario Andretti, die hier in 1940 werd geboren toen Motovun nog Montona heette en bij Italië hoorde; zijn familie emigreerde later naar de Verenigde Staten.

De top 10 bezienswaardigheden in Motovun

De stadsmuren en wallen

De vestingmuren rond de top van Motovun zijn het hart van een bezoek. Ze omsluiten de oude kern en zijn opvallend goed bewaard, met een rondgang die je over en langs de wallen voert. Vanaf de muren heb je een weids, vrijwel rondom uitzicht over het Mirna-dal, de wijngaarden en de bossen, en op een heldere dag zie je tot ver in het binnenland.

De muren stammen grotendeels uit de Venetiaanse tijd en werden in lagen opgebouwd. Je loopt langs schietgaten, oude torens en stukken weergang waar ooit de wacht patrouilleerde. Op verschillende plekken kom je dicht bij de rand, dus houd kinderen in de gaten. De wallen zijn de logische plek om je bezoek te beginnen, met meteen het overzicht dat je daarna in de straatjes weer kwijtraakt.

Bezoekdetails: de rondgang over de stadsmuren is tegen een kleine bijdrage toegankelijk; mooiste licht vroeg of laat op de dag.

De oude stad en de hoofdpoort

De oude stad van Motovun ligt boven op de heuvel en is alleen te voet bereikbaar. Vanaf de parkeerplaats loop je via een steile aanloop omhoog, langs een eerste en daarna een tweede poort. Die hoofdpoort is een van de blikvangers, want in de steen erboven prijkt de gevleugelde leeuw van Sint-Marcus, teken van de Venetiaanse heerschappij.

Eenmaal binnen kom je in een dorp van steen, met smalle straatjes, oude huizen en het ruime hoofdplein als kern. Onderweg passeer je een stadsmuseum, terrassen en winkeltjes met truffels, olijfolie en wijn uit de streek. Het stadje is klein genoeg om geen routekaart nodig te hebben; loop gerust dezelfde steegjes een paar keer door, want de mooiste doorkijkjes over het dal vind je vanzelf.

Bezoekdetails: vrij toegankelijk via de poort; het laatste stuk leg je lopend af over een steile aanloop vanaf de parkeerplaats.

Sint-Stefanuskerk

Op het ruime hoofdplein staat de Sint-Stefanuskerk, het belangrijkste kerkgebouw van het dorp. De kerk dateert in haar huidige vorm uit de zeventiende eeuw en draagt duidelijke renaissancetrekken, met een sober front. Volgens de overlevering gaat het ontwerp terug op de school van een bekende Venetiaanse architect, wat past bij de banden van Motovun met Venetië.

Naast de kerk staat de vrijstaande klokkentoren, het hoogste punt van het dorp en van verre al zichtbaar. De toren bepaalt het silhouet van Motovun dat je op zoveel foto’s ziet. De kerk is niet altijd open, dus reken niet vast op het interieur; de toren en het plein met de oude loggia zijn het hele jaar de blikvanger, en alleen al de buitenkant is de klim waard.

Bezoekdetails: de kerk en het plein zijn vrij toegankelijk wanneer open; openingstijden van het interieur kunnen wisselen.

Het Mirna-dal en de truffelbossen

Onder de heuvel strekt zich het Mirna-dal uit, een breed, groen rivierdal vol wijngaarden, akkers en bossen. Het is het landschap dat je vanaf de wallen ziet liggen. De rivier de Mirna kronkelt door het dal richting de kust, en langs de oevers liggen de eikenbossen waar de truffels groeien. Dit dal is de reden dat Motovun ver buiten Istrië bekend is.

Rond het dorpje Livade liggen de beste truffelgronden, waar zowel zwarte als witte truffels worden gevonden; de witte truffel uit dit gebied heeft een naam tot ver buiten Kroatië. Je kunt het dal op eigen houtje in, maar leuker is een georganiseerde truffeljacht met een gids en speurhonden. De honden doen het werk, jij proeft naderhand de buit. Boek zo’n tocht vooraf, want zelf zoeken levert zelden iets op.

Bezoekdetails: het dal is vrij toegankelijk; een truffeljacht boek je vooraf bij een aanbieder rond Livade.

De Parenzana

De Parenzana is een fiets- en wandelpad over het tracé van een oude smalspoorlijn. Die spoorlijn verbond vanaf 1902 Triest met Poreč en kronkelde dwars door het Istrische heuvelland, langs en onder Motovun door. De lijn werd in 1935 opgeheven, maar het tracé is de afgelopen jaren omgevormd tot een route door het landschap.

Een oude spoorlijn loopt nooit te steil, dus je gaat met een licht hellingverloop door het heuvelland, langs viaducten, tunnels en uitzichtpunten, met steeds weer Motovun dat boven je opduikt. Het stuk rond het dorp is een van de fraaiste en goed te combineren met het dal. Fiets of e-bike huur je beneden. Neem genoeg water mee, want op de open stukken kan het warm zijn.

Bezoekdetails: vrij toegankelijk fiets- en wandelpad; fietsverhuur en e-bikes vind je in het dal rond Livade en de buurdorpen.

Truffels uit Livade

Het Mirna-dal staat bekend om zijn truffels, en het dorpje Livade beneden is het centrum daarvan. Hier zit een aantal bekende truffelhandelaren en restaurants, en het is de plek waar de versgevonden truffels op het bord belanden. Zowel de zwarte truffel, die je het hele jaar door vindt, als de gewilde witte truffel uit het najaar komen uit de bossen rondom.

In de restaurants rond Livade proef je de truffel in verse pasta, roerei, kaas en olie, en zelfs in ijs en honing. Een goede plek schaaft hem ter plekke boven je bord. In het najaar, rond het seizoen van de witte truffel, is het dal op zijn levendigst. Verse witte truffel is prijzig, want schaars; de zwarte truffel is een stuk betaalbaarder, dus ook met een kleiner budget eet je hier goed.

Bezoekdetails: restaurants en truffelwinkels vind je in en rond Livade in het dal; witte truffel vooral in het najaar.

De Istrische wijn

Het heuvelland rond Motovun is niet alleen truffelgebied, maar ook wijnland. Op de hellingen liggen wijngaarden en kleine wijnhuizen waar je de bekendste Istrische druiven proeft. De rode Teran is een stevige, donkere wijn die goed past bij het krachtige eten van de streek, en de witte Malvazija is fris en geurig en geldt voor velen als de smaak van Istrië.

Veel wijnhuizen rond Motovun en in het dal ontvangen bezoekers voor een proeverij, vaak met uitzicht over de wijngaarden. Combineer die gerust met de truffelrestaurants, want wijn en truffel gaan hier hand in hand. Wil je proeven en toch nog rijden, spreek dan een chauffeur af. Reserveer vooraf, want veel huizen zijn kleinschalig en ontvangen op afspraak.

Bezoekdetails: wijnhuizen rond Motovun ontvangen vaak op afspraak; reserveer een proeverij vooraf en regel vervoer.

De zip-line over het dal

Voor wie wat avontuur zoekt, is er een zip-line die je over het Mirna-dal laat scheren. Aan een kabel hangend zoef je hoog over het landschap, met onder je de wijngaarden en bossen en in de verte het dorp op zijn heuvel. Het is een korte maar intense manier om het dal vanuit een ander perspectief te zien.

Je krijgt een harnas en uitleg, en daarna gaat het in een paar ritten over de kabels. Voor kinderen gelden meestal leeftijds- en gewichtsgrenzen, dus check dat vooraf. Boek op tijd, want in het hoogseizoen zijn de plekken snel vol.

Bezoekdetails: boek de zip-line vooraf bij de aanbieder in het dal; let op de leeftijds- en gewichtsgrenzen.

Het Motovun Film Festival en zijn nalatenschap

Ruim twintig jaar lang veranderde het rustige Motovun eind juli een paar dagen in een filmfestivaldorp. Het Motovun Film Festival draaide om onafhankelijke en kleinere films van over de hele wereld, vaak het soort dat je in de gewone bioscoop niet snel ziet. Het hele dorp deed mee, met vertoningen op pleinen, in zalen en in de open lucht, vaak met het dal als decor.

Sinds 2023 is het festival verhuisd naar Petehovac in Gorski Kotar en gaat het verder onder de naam Cinehill, dus in Motovun zelf vindt het niet meer plaats. De reputatie als plek voor onafhankelijke film leeft er nog door, maar tegenwoordig is het dorp ook eind juli gewoon rustig te bezoeken.

Bezoekdetails: het festival vindt sinds 2023 plaats in Gorski Kotar onder de naam Cinehill, niet meer in Motovun.

Dagtrips Grožnjan en Poreč

Motovun ligt midden in een streek vol mooie dorpen en steden. Het eerste dat je makkelijk combineert is Grožnjan, een ander Istrisch heuveldorp op korte afstand, bekend als kunstenaarsdorp. In de smalle steegjes zitten ateliers, galeries en werkplaatsen, en ’s zomers is het dorp een trekpleister voor muzikanten en kunstenaars. Even sfeervol als Motovun, maar net wat anders van karakter.

Het tweede is de kuststad Porec, op een klein uur rijden naar het westen. Daar wisselt het heuvelland voor de zee, met een oude binnenstad rond de beroemde Euphrasius-basiliek en stranden langs de kust. De rit erheen volgt deels het tracé van de oude Parenzana, de spoorlijn die ooit Motovun met Poreč verbond. Samen laten beide uitstapjes de twee gezichten van Istrië zien: de stille heuvels en de levendige kust.

Bezoekdetails: Grožnjan en Porec liggen op korte rijafstand; goed te combineren met een rit langs de Parenzana.

Reistips voor Motovun

Beste reistijd

De aangenaamste maanden zijn mei, juni en september: warm genoeg om buiten te zijn, groene heuvels en beperkte drukte. Wie voor de truffel komt, kiest het najaar, want oktober en november draaien om de witte truffel. Juli en augustus zijn warm en op de open wallen kan het flink heet worden, dus ga dan vroeg of tegen de avond op pad.

Hoe kom je er

Motovun ligt in het binnenland van Istrië en is het makkelijkst per auto te bereiken. Vanaf luchthaven Pula (PUY) rijd je er in ongeveer een uur, vanaf Poreč en Rovinj in drie kwartier tot een uur. Met het openbaar vervoer is het lastig, want er rijdt geen trein en het busaanbod vanuit Pazin of Porec is beperkt. Onderaan de heuvel ligt een grote parkeerplaats, met halverwege een kleinere; het laatste stuk leg je te voet af. Wil je niet zelf rijden, dan boek je vooraf een transfer vanaf de luchthaven.

Praktisch

In Kroatië betaal je sinds 2023 met de euro. De aanloop naar de oude kern is steil en de straatjes zijn van glad gesleten steen, dus draag schoenen met grip. Pinnen kan bijna overal, maar neem voor een kleine truffelwinkel wat contant geld mee. Op een hete dag is er weinig schaduw op de wallen, dus denk aan water en zonbescherming. Een truffeljacht, wijnproeverij of de zip-line boek je vooraf.

Accommodatie in Motovun

Slapen kan op twee manieren. Binnen of vlak bij de muren vind je een handvol kleine hotels, pensions en appartementen midden in de geschiedenis, met het uitzicht en de avondrust als pluspunten, al draag je je koffers het laatste stuk omhoog. Wie meer ruimte zoekt, kiest een agriturismo of vakantiehuis in het Mirna-dal, vaak met zwembad en de truffelrestaurants en wijnhuizen om de hoek. Boek in het hoogseizoen ruim van tevoren, want het aanbod is klein en snel vol.

Eten en drinken in Motovun

De Istrische keuken is verfijnder dan je in zo’n klein dorp verwacht, en draait om truffel, olijfolie, wild en eerlijke smaken. Rond Motovun en in het dal eet je in een konoba, het traditionele eethuis, of in een bekend truffelrestaurant. Ga voor de lokale specialiteiten; de streek draagt Venetiaanse en Italiaanse invloeden in zich. Een paar dingen die je moet proberen.

• Fuži met truffel, een handgerold Istrisch pastasoort met geschaafde verse truffel erover.
• Pljukanci of njoki met wild of een rijke saus, stevige pasta uit de streek.
• Maneštra, een hartige Istrische bonensoep met groente en soms gerookt vlees.
• Boškarin, het vlees van het traditionele Istrische rund, langzaam gestoofd of gegrild.
• Istrische prosciutto en schapenkaas, vaak op smaak gebracht met truffel of olijfolie.
• Een glas Teran of Malvazija van een wijnhuis uit de buurt, en als afsluiter een rakija.

Dagtrips vanuit Motovun

Motovun is een mooie uitvalsbasis voor het binnenland en de kust van Istrië. In een straal van drie kwartier tot een uur liggen heuveldorpjes, kuststeden en natuurgebieden die elk een dag of dagdeel vullen.

De heuveldorpen Grožnjan en Oprtalj

Vlak bij Motovun liggen nog meer heuveldorpen, waarvan Grožnjan en Oprtalj de bekendste zijn. Grožnjan is een kunstenaarsdorp, met ateliers en galeries in de oude steegjes en ’s zomers volop muziek. Oprtalj is stiller en oorspronkelijker, met een mooie loggia en uitzicht over het dal. Beide bereik je in een korte rit.

De kuststad Poreč

Op een klein uur naar het westen ligt Porec, een levendige kuststad met een oude binnenstad rond de Euphrasius-basiliek, die op de werelderfgoedlijst van UNESCO staat. Je wandelt er door antieke straten van Romeinse oorsprong, en langs de kust liggen stranden. Een mooi contrast met het stille Motovun: hier kun je na de cultuur de zee in.

Pula met zijn Romeinse amfitheater

Iets verder naar het zuiden ligt Pula, de grootste stad van Istrië, beroemd om zijn gaaf bewaarde Romeinse amfitheater. De arena is een van de best bewaarde ter wereld en in de zomer het toneel van concerten. Daaromheen vind je meer Romeinse resten en stranden. Met een uur rijden is Pula een volwaardige dagtrip.

Natuur rond de Mirna en het Učka-gebergte

Wie van natuur houdt, vindt rond Motovun genoeg. Het Mirna-dal leent zich voor wandelingen en fietstochten over de Parenzana, langs wijngaarden, bossen en de rivier. Iets verder naar het oosten ligt het Učka-gebergte, een natuurpark met wandelpaden en uitzichtpunten hoog boven de kust, met op heldere dagen zicht tot ver over de Kvarner-baai.

Conclusie

Motovun is een van die plekken die je niet snel vergeet, juist omdat het zo compact en compleet is. Boven op de heuvel loop je over eeuwenoude wallen met uitzicht over een dal dat tot de mooiste van Kroatië hoort, en beneden proef je truffels en wijn waar de streek wereldwijd om bekendstaat. Een ochtend op de muren, een lunch met truffel in het dal en een avond met het dorp bijna voor jezelf: zo ziet een ideale dag eruit.

Veelgestelde vragen