Ontdek de beste bezienswaardigheden in Mljet

Mljet is een langgerekt, dichtbebost eiland in Zuid-Dalmatië, ten noordwesten van Dubrovnik en hemelsbreed zo’n dertig kilometer van de stad. Het is het groenste eiland van Kroatië, met dennenbossen die tot aan de waterlijn doorlopen en een westelijk derde deel dat sinds 1960 nationaal park is. Er is geen stad op Mljet. De ruim duizend inwoners wonen verspreid over dorpjes en vissersbaaien, van Pomena in het westen tot Saplunara in het zuidoosten. Bijzonder zijn de twee zoutmeren, het benedictijnenklooster op een eilandje daarin, en een laat-antiek paleis dat gewoon tussen de huizen van een dorp staat.

Inleiding tot Mljet

De meeste bezoekers komen voor het nationale park, en dat is te begrijpen. Veliko Jezero en Malo Jezero liggen tussen beboste heuvels en zijn ontsloten met fiets- en wandelpaden. Maar wie alleen het park doet, ziet nog geen derde van Mljet. Verder naar het oosten wordt het eiland stiller: Babino Polje met zijn oude rectorspaleis, de vissersbaaien Okuklje en Prozura, en de zandstranden bij Saplunara.

Mijn tip: neem de veerboot naar Sobra in plaats van de catamaran naar Polace, en rij of fiets daarna de weg over het eiland. Je gaat dwars door het dorpsleven, langs olijfgaarden en dennenbossen, en je merkt meteen hoe lang en hoe leeg Mljet is. Het park bewaar je voor de volgende ochtend, als de dagtochtboten uit Dubrovnik er nog niet zijn.

Geschiedenis van Mljet

Mljet ligt op een oude vaarroute, en dat zie je terug. In de late oudheid, tegen het eind van de vijfde eeuw, verrees bij Polace een fors paleiscomplex met torens en basilieken. In het dorp liggen resten uit de eerste tot de zesde eeuw door elkaar heen, en daaronder nog oudere Illyrische en Griekse sporen. Het paleis was geen vakantievilla maar een versterkt bestuurs- en handelspunt aan een beschutte baai.

Vanaf 1410 viel het eiland onder de Republiek Ragusa, het rijke Dubrovnik. Die stad bestuurde Mljet via een rector die in Babino Polje zetelde, waar het oude Knezev dvor nog aan herinnert. De benedictijnen van het eilandje Sveta Marija kregen het gebied rond het grote meer in beheer, en zij exploiteerden dat meer op een slimme manier: ze verbreedden de doorgang tussen de twee meren en bouwden er een watermolen, aangedreven door de getijdenstroming die door het smalle kanaal trekt.

En dan de mangoesten. Mljet zat vol met giftige adders, en in 1910 werden er elf mangoesten uitgezet om daar korte metten mee te maken. Dat lukte, misschien iets te goed: de adders werden zeldzaam, maar de mangoesten bleven, en ze zitten er nog steeds. Ze hebben en passant ook flink wat vogels van het eiland weggevangen. Loop je over een bospad, dan kan zomaar een bruine flits voor je langs schieten.

Top 10 bezienswaardigheden in Mljet

Nationaal Park Mljet en de twee zoutmeren

Het westelijke derde deel van het eiland, 5.375 hectare bos, water en kust, is sinds 1960 nationaal park en daarmee een van de oudste beschermde zeegebieden van de Middellandse Zee. Het draait om Veliko Jezero en Malo Jezero, twee ingesloten meren omzoomd door dennenbos. Ze lijken zoetwatermeren, maar dat zijn ze niet: via het smalle Soline-kanaal staan ze in open verbinding met de zee, en er loopt echte getijdenstroming doorheen. Het water is dus zout, ververst zichzelf en is opvallend helder om in te zwemmen. Bij wisselend tij kan de stroming in het kanaal flink zijn, dus zwem daar niet tegenin.

De hoofdingangen liggen bij Pomena en bij Polace. Vanaf beide punten loop of fiets je in een klein half uur naar de oever van het grote meer, waar het bootje naar het kloostereilandje vertrekt en de paden de heuvels in gaan.

Bezoekdetails: entree in het hoogseizoen rond 25 euro per volwassene, lager daarbuiten, kinderen tot en met zeven jaar gratis; ingangen bij Pomena en Polace; reken op een halve dag.

Het benedictijnenklooster op Sveta Marija

Midden in Veliko Jezero ligt een klein eilandje met een klooster erop, en dat beeld is het visitekaartje van Mljet geworden: lichte muren tussen de cipressen, met rondom niets dan stil water en bos. De benedictijnen bouwden het complex aan het eind van de twaalfde eeuw, en de kerk uit die tijd staat er nog. Eeuwenlang beheerden de monniken van hieruit het hele meergebied, inclusief de watermolen op de getijdenstroom.

Je vaart erheen met het kleine solar-bootje dat vanaf de oever pendelt. Een retour zit in je entreeticket van het park, dus je hoeft niets extra’s te regelen. Op het eilandje loop je rond, bekijk je het kerkje en drink je iets op het terras van het restaurant, met uitzicht over het meer.

Bezoekdetails: één retour met het solar-bootje zit bij het parkticket, een extra retour kost een paar euro; restaurant met terras op het eilandje.

De Odysseusgrot (Odisejeva spilja)

Aan de zuidkust bij Babino Polje ligt de Odysseusgrot, een zeegrot met een instortgat in het dak. Door dat gat valt daglicht naar binnen, dat op het water weerkaatst en de grot van onderaf laat oplichten. De legende wil dat de nimf Calypso Odysseus hier zeven jaar gevangen hield, en de plek is er ook precies dramatisch genoeg voor.

Je komt er via een onverhard pad vanaf Babino Polje, dus stevige schoenen aan. Aan het eind sta je op de rotsrand en spring je het water in, want anders kom je er niet in. De laatste meters zwem je, of je kajakt vanaf zee naar binnen. Bij ruwe zee is dat geen goed idee. Boven de grot zit in het seizoen een strandbar, waar je na afloop bijkomt.

Bezoekdetails: gratis; via een onverhard pad vanaf Babino Polje, laatste stuk zwemmend of kajakkend; alleen bij rustige zee.

Het Romeinse paleis van Polace

In het dorpje Polace staat een laat-antiek paleiscomplex uit het eind van de vijfde eeuw, met twee flankerende torens, hoge muren en de resten van vroegchristelijke basilieken. Het is een van de grootste Romeinse gebouwen van heel Dalmatië, en eromheen liggen resten uit de eerste tot de zesde eeuw.

Het bijzondere is hoe gewoon het erbij staat. Geen hek, geen kassa, geen bezoekerscentrum: de muren staan tussen de huizen van het dorp, met daaromheen tuintjes, terrasjes en wasgoed aan de lijn. De weg loopt dwars door het complex heen. Je loopt zo vanaf de kade naar binnen en ziet hoe het dorp zich in en tegen de ruïne heeft genesteld.

Bezoekdetails: vrij toegankelijk, geen entree; in het dorp Polace, op loopafstand van de aanlegsteiger; een half uur is genoeg.

Montokuc

Met ruim 250 meter is Montokuc de hoogste top van het nationale park, en de klim erheen is de beste manier om te snappen hoe het meergebied in elkaar zit. De gemarkeerde route start bij Pristaniste of bij Soline en voert in drie kwartier omhoog door de aleppodennen. Het pad is stenig maar goed te doen, met bijna doorlopend schaduw. Bovenop staat een houten uitkijktoren die ook als brandwacht dienstdoet.

Vanaf de top kijk je op beide meren tegelijk neer, met het kloostereilandje als een stipje in het grote meer. Daarachter ligt de open Adriatische Zee, en aan de andere kant zie je op heldere dagen het schiereiland Peljesac. Ga vroeg in de ochtend of tegen de avond, want in de volle julizon is de klim een stuk minder aangenaam.

Bezoekdetails: gemarkeerde wandeling van ongeveer 45 minuten vanaf Pristaniste of Soline; geen extra entree; neem water mee.

De stranden van Saplunara en Blace

Helemaal aan de andere kant van Mljet, in het beschermde zuidoosten, liggen Saplunara en Blace. Dit zijn echte zandstranden, en dat is in Zuid-Dalmatië bijzonder, want de kust bestaat hier bijna overal uit kiezel of kale rots. Het water is er ondiep en loopt langzaam af, wat het geliefd maakt bij gezinnen met kleine kinderen.

Saplunara is het bekendste van de twee en heeft een paar appartementen, een restaurant en een winkeltje. Blace ligt iets verder en is wilder: een ondiepe lagune met een smalle opening naar zee, waardoor het water er bijzonder warm wordt. Je zwemt er al als de zee zelf nog fris is. Voorzieningen zijn er nauwelijks. Je hebt er vervoer voor nodig, want vanaf het park rijd je ruim dertig kilometer over de lengte van het eiland. Dat weerhoudt de dagjesmensen, en dat merk je aan de rust.

Bezoekdetails: vrij toegankelijk; in het zuidoosten, eigen vervoer nodig; nauwelijks voorzieningen bij Blace.

Fietsen en kajakken rond de meren

De ronde om Veliko Jezero is acht tot negen kilometer over een vlak pad langs de waterkant, met het meer aan je ene zijde en dennenbos aan de andere. Je bent er anderhalf tot twee uur mee zoet, inclusief een zwemstop. Fietsen huur je bij de parkingang en bij Mali Most, de brug bij het kanaal tussen de twee meren.

Kajakken kan ook, en dat is misschien nog leuker. Je peddelt vanaf Malo Jezero door de doorgang naar het grote meer, precies over de stroming die de benedictijnen voor hun watermolen gebruikten. Vanaf het water zie je het klooster van een heel andere kant.

Bezoekdetails: fiets- en kajakverhuur bij de parkingang en bij Mali Most; ronde om Veliko Jezero ongeveer 8 tot 9 kilometer.

Pomena en Polace

De twee poortdorpen aan de parkzijde zijn allebei klein, maar heel verschillend. Pomena is het kleinste: een hotel, een steiger, een handvol huizen en een baai die bij zonsondergang oranje kleurt. Vanaf de kade loop je in een paar minuten het park in.

Polace heeft meer om het lijf. Hier staan de Romeinse resten tussen de huizen, en de baai is zo diep en beschut dat zeilers er in de zomer massaal voor anker gaan. ’s Avonds vullen de terrasjes zich met bemanningen die aan wal komen eten. Polace is de levendigste van de twee, en de logischere uitvalsbasis zonder auto.

Bezoekdetails: beide dorpen liggen op loopafstand van de parkingangen; Polace heeft de meeste restaurants en aanlegplaatsen.

Babino Polje

Babino Polje is het bestuurlijke centrum en het grootste dorp van Mljet, al is dat relatief: een paar straten met huizen, een winkeltje en wat kerkjes. Het ligt hoog en landinwaarts, op een vlakte tussen de heuvels, en dat is geen toeval. Vroeger bouwde je hier niet aan zee, want vanaf zee kwamen de piraten.

Het pronkstuk is de Knezev dvor, het oude rectorspaleis uit de tijd dat de Republiek Ragusa het eiland bestuurde. Vanuit dit gebouw hield de rector van Dubrovnik toezicht op Mljet. Eromheen staan oude stenen kerkjes en huizen, en verder gaat het dorp gewoon zijn gang.

Bezoekdetails: vrij toegankelijk; ligt centraal aan de doorgaande weg; startpunt voor het pad naar de Odysseusgrot.

Okuklje en de oostelijke vissersbaaien

In het oosten van Mljet snijden een paar smalle baaien diep het land in, met dorpjes die de meeste dagjesmensen nooit zien. Okuklje is de bekendste: een inham die zo bochtig is dat je vanaf zee de opening nauwelijks ziet, met een handvol huizen, een kerkje en boten aan de kade. Verderop liggen Prozura, Korita en Maranovici, allemaal even klein.

Aan de steigers staan konoba’s waar de vis van diezelfde ochtend op de grill gaat en de eigenaar zelf komt vertellen wat er is. Zeilers weten deze baaien te vinden, en meer volk komt er niet.

Bezoekdetails: vrij toegankelijk; eigen vervoer nodig; konoba’s vooral open in het zomerseizoen.

Reistips voor Mljet

Hoe kom je er

Er is geen brug naar Mljet, dus je gaat met de boot. De autoveerboot van Jadrolinija vaart tussen Prapratno op het schiereiland Peljesac en Sobra op Mljet, een overtocht van ongeveer 45 minuten die in de zomer tot vijf keer per dag gaat. Zonder auto is de snelle catamaran vanuit Dubrovnik handiger: naar Sobra ben je ongeveer een uur onderweg, en er zijn boten die doorvaren naar Pomena of Polace en je zo vlak bij de parkingang afzetten. Op het eiland rijden bussen tussen de dorpen, maar niet vaak, dus veel bezoekers huren een scooter of nemen de auto mee op de boot.

Omdat Mljet een eiland is, dekt een transfer alleen het landgedeelte tot de veerhaven; vanaf daar pak je de boot.

Beste reistijd

Mei, juni en september zijn de fijnste maanden: warm genoeg om te zwemmen en een stuk rustiger dan in de hoogzomer. Juli en augustus zijn het drukst, vooral tussen elf en drie, als de dagtochtboten uit Dubrovnik in Polace liggen. In april en oktober is het eiland stil, maar dan varen er minder boten en is niet elke konoba open.

Handig om te weten

In Kroatië betaal je sinds 2023 met de euro. Neem contant geld mee voor de konoba’s in het oosten, want daar werkt niet overal een kaartlezer. Er is één doorgaande weg over de lengte van het eiland, smal en bochtig, dus reken op meer rijtijd dan de kilometers doen vermoeden. Binnen het park hoef je de auto niet. Neem stevige schoenen mee voor het pad naar de Odysseusgrot en de klim naar Montokuc, en genoeg water, want winkeltjes zijn dun gezaaid.

Accommodatie in Mljet

Grote hotels zijn er nauwelijks. Rond het park slaap je in Pomena, waar het enige echte hotel staat, of in Polace, dat meer appartementen en pensions heeft en waar ’s avonds het meeste te doen is. Beide liggen op loopafstand van de parkingang, dus je staat er om acht uur ’s ochtends al, uren voordat de eerste boot uit Dubrovnik binnenvalt. Zoek je zon en zand, dan zit je beter bij Saplunara. Wie het echt stil wil, boekt in Babino Polje of in een van de vissersbaaien in het oosten. Het aanbod is overal kleinschalig en raakt in juli en augustus snel vol, dus boek ruim van tevoren.

Eten en drinken in Mljet

Eten op Mljet betekent eten in een konoba, meestal met de zee voor de deur en een menu dat afhangt van de vangst van die ochtend. Een paar dingen om te proberen:

• Verse vis van de grill, gewoon met citroen, olijfolie en een beetje blitva erbij.
• Peka, vlees of octopus dat langzaam gaart onder een metalen klok met hete kolen, meestal een dag vooraf te bestellen.
• Schaal- en schelpdieren uit de baaien, van mosselen tot langoustines.
• Geitenkaas en olijfolie van het eiland zelf, uit de gaarden rond Babino Polje.
• Een glas plavac mali, de stevige rode wijn van deze streek, of een frisse posip van het naburige Korcula.
• Rakija als afsluiter, vaak met kruiden of honing van het eiland.

Dagtrips vanuit Mljet

Mljet ligt gunstig tussen Dubrovnik, Korcula en het schiereiland Peljesac, en met de veerboten en catamarans zijn die alle drie op een dag te doen.

Dubrovnik

De catamaran vertrekt vanaf Sobra, Polace of Pomena en zet je in een uur tot anderhalf uur in de haven van Dubrovnik af. Je loopt zo de ommuurde oude stad in, met de stadsmuren, de Stradun en de Onofrio-fontein. Een dag vol steen en drukte na een paar dagen bos en water, en juist dat contrast maakt het leuk. Check wel de terugvaartijden, want de laatste boot gaat vroeger dan je denkt. Dubrovnik

Korculastad

Korcula ligt vlak ten westen van Mljet. In het zomerseizoen vaart er een catamaran vanaf Pomena die je in een klein uur in Korculastad afzet. De ommuurde oude stad ligt op een schiereilandje in zee en heeft een visgraatvormig stratenplan dat de bora buiten moet houden. Je vindt er een kathedraal, stevige torens en het huis dat voor het geboortehuis van Marco Polo doorgaat. Korcula

Ston en het schiereiland Peljesac

De autoveerboot van Sobra naar Prapratno doet er ongeveer 45 minuten over en komt uit vlak bij Ston. Dat stadje heeft een enorme verdedigingsmuur, gebouwd door Dubrovnik om de kostbare zoutpannen te beschermen. Die zoutpannen zijn nog altijd in bedrijf. Vanaf Ston rijd je zo Peljesac op, het wijnschiereiland waar plavac mali vandaan komt. Ston

Tot slot

Mljet is geen eiland dat je afvinkt. Het park met de twee meren en het klooster op Sveta Marija is terecht beroemd, maar dat is een derde van het verhaal. De rest ligt naar het oosten: een laat-antiek paleis waar het wasgoed tussen hangt, de grot waar Odysseus zeven jaar zou hebben vastgezeten, en vissersbaaien waar bijna niemand komt. Blijf een paar nachten en rij het eiland een keer helemaal uit.

Veelgestelde vragen over Mljet