Ontdek de beste bezienswaardigheden in Dubrovnik

Dubrovnik ligt in het uiterste zuiden van Kroatie, in de regio Zuid-Dalmatie, op een smalle strook kust tussen de Adriatische Zee en de bergen. De stad valt meteen op door zijn complete stenen vestingmuur die als een ring om de oude stad loopt. Daarbinnen zit een wirwar van kalkstenen straatjes, kerken, kloosters en paleizen, allemaal op loopafstand van elkaar. Hieronder de tien plekken die je echt gezien moet hebben, met praktische details erbij.

Inleiding tot Dubrovnik

Dubrovnik is een van die steden waar je foto’s van hebt gezien voordat je er ooit was. Die oranje daken, de witte muren, de zee die er pal tegenaan klotst. In het echt valt vooral op hoe compact het is. De hele ommuurde binnenstad loop je in een halfuur kriskras door, en juist daardoor zit er overal iets te ontdekken: een kerkje, een waterput of een trap naar een terras met uitzicht.

De keerzijde van die populariteit is de drukte. Op een zomerdag met meerdere cruiseschepen in de haven loopt het rond het middaguur echt vol op de hoofdstraat. Wees er vroeg bij of juist laat. Tegen acht uur ’s ochtends heb je de Stradun bijna voor jezelf, en aan het eind van de middag dunt het weer uit als de dagjesmensen vertrekken.

Wat Dubrovnik bijzonder maakt, is dat het eeuwenlang een onafhankelijke stadstaat was, de Republiek Ragusa. Die zelfstandige koers heeft de stad gevormd, van de diplomatie tot de vele paleizen. En dankzij Game of Thrones is er een generatie bezoekers bijgekomen die de muren afspeurt naar King’s Landing.

Geschiedenis van Dubrovnik

De geschiedenis van Dubrovnik gaat terug tot de vroege middeleeuwen, toen er een nederzetting ontstond op een rotsig eilandje aan de kust. Het moerassige kanaal dat de nederzetting van het vasteland scheidde werd gedempt, en op die plek ligt nu de Stradun, de brede hoofdstraat die het hart van de stad in tweeen deelt.

Vanaf de late middeleeuwen bloeide de stad als de Republiek Ragusa, een zelfstandige stadstaat die het van zeehandel en diplomatie moest hebben. De kooplieden voeren tot ver in de Middellandse Zee, en veel van de paleizen en kerken binnen de muren stammen uit die periode van welvaart.

In 1667 trof een zware aardbeving de stad. Grote delen werden verwoest en duizenden mensen kwamen om. De wederopbouw gaf Dubrovnik het barokke aanzien dat het vandaag nog heeft, onder meer bij de herbouwde kathedraal. De stenen stadsmuren, grotendeels tussen de 13e en 17e eeuw opgetrokken, hielden door de geschiedenis heen stand en zijn nooit door een belegeraar doorbroken.

Een recenter hoofdstuk speelde zich af in 1991, toen Dubrovnik tijdens de oorlog na het uiteenvallen van Joegoslavie maandenlang werd beschoten. Daken, gevels en de kabelbaan naar de Srd-berg liepen schade op. Na de oorlog is de oude stad zorgvuldig hersteld. Loop je nu over de muren, dan zie je aan de lichtere dakpannen nog welke huizen toen geraakt zijn.

De top 10 bezienswaardigheden in Dubrovnik

Stadsmuren van Dubrovnik (Gradske zidine)

De rondwandeling over de stadsmuren is voor de meeste bezoekers het hoogtepunt van Dubrovnik. De muur loopt in een gesloten ring van ongeveer 1.940 meter om de oude stad heen en is op de dikste plekken tot 25 meter hoog. Bij elke bocht verandert het uitzicht: de ene kant de daken en kerktorens van de binnenstad, de andere de open zee en het eiland Lokrum.

Reken op anderhalf tot twee uur, ook al is het maar zo’n twee kilometer, want je stopt constant om te kijken en er zitten flink wat trappen in. Schaduw is er weinig, dus neem water mee en ga vroeg, meteen bij opening, dan loop je in de koelte en niet in de rij op de smalle trappen. De muren werden grotendeels tussen de 13e en 17e eeuw gebouwd en bleven door de eeuwen heen onneembaar.

Bezoekdetails: ingang bij de Pilepoort, vlak naast de Onofrio-fontein. Ticket vooraf kopen in het hoogseizoen scheelt wachten, en het kaartje geeft meestal ook toegang tot Fort Lovrijenac.

Fort Lovrijenac

Net buiten de westelijke stadsmuur staat Fort Lovrijenac, op een rots van 37 meter boven de zee. Volgens de overlevering is het in drie maanden gebouwd om een Venetiaanse bezetting voor te zijn. Je beklimt het via een trap, en boven heb je een mooi zicht terug op de stadsmuren en de Pilepoort.

De binnenruimtes en het terras worden ’s zomers gebruikt voor theatervoorstellingen tijdens het zomerfestival. Game of Thrones-fans herkennen het fort meteen, want het diende als de Rode Burcht, de Red Keep van King’s Landing. Combineer het bezoek met de stadsmuren, want je ticket voor de muren geeft doorgaans ook hier toegang.

Bezoekdetails: toegang met het gecombineerde stadsmurenticket. Niet geschikt voor wie slecht ter been is vanwege de vele treden.

Stradun (Placa)

De Stradun, ook wel Placa genoemd, is de hoofdader van de oude stad. De brede straat loopt rechtlijnig van de Pilepoort naar de Oude Haven en deelt de binnenstad in een noordelijke en zuidelijke helft. De kalkstenen plaveien zijn door miljoenen voeten zo glad gesleten dat ze in de avondzon bijna spiegelen.

Aan weerszijden staan de huizen er eenvormig bij, een gevolg van de wederopbouw na de aardbeving van 1667. Vanaf de straat lopen smalle steegjes en trappen de heuvel in, waar het rustiger wordt en de was tussen de gevels hangt. Overdag is de Stradun de drukste plek van de stad; vroeg of laat, als de massa weg is, komt hij het best tot zijn recht.

Bezoekdetails: vrij toegankelijk, dag en nacht. Begin- en eindpunt zijn de Pilepoort in het westen en de Klokkentoren bij de Oude Haven in het oosten.

Kabelbaan naar de Srd-berg

Achter de stad rijst de Srd-berg op, en de kabelbaan brengt je daar in zo’n 3,5 minuut naartoe. Hij overbrugt 778 meter naar het bovenstation op 405 meter hoogte. Boven kijk je over de complete oude stad uit, met de daken, de muren, de haven en daarachter de zee met Lokrum en de Elafiti-eilanden. Dit is de plek voor het klassieke overzichtsplaatje van Dubrovnik.

De kabelbaan dateert uit 1969, werd in 1991 tijdens de oorlog verwoest en ging in 2010 weer open. Naast het bovenstation staat een fort uit de Napoleontische tijd met een museum over de Kroatische onafhankelijkheidsoorlog. Te voet kan ook via een zigzagpad, maar dat is een stevige klim voor in de zomerhitte. Ga tegen zonsondergang naar boven, als de daken oranje kleuren en de lichtjes van de stad aangaan.

Bezoekdetails: dalstation net ten noorden van de oude stad, op loopafstand van de Buzapoort. Een enkeltje plus afdalen te voet is een voordeliger alternatief voor het retourticket.

Onofrio-fontein (Velika Onofrijeva fontana)

Loop je via de Pilepoort de oude stad binnen, dan sta je vrijwel meteen voor de Grote Onofrio-fontein. Deze zestienzijdige koepelfontein werd in 1438 gebouwd door de Napolitaanse bouwmeester Onofrio della Cava en vormde het eindpunt van het stadsaquaduct dat vers water van buiten de stad aanvoerde. Rondom zitten zestien watermaskers waar het water uit stroomt, en die werken nog steeds.

De fontein is een handig oriëntatiepunt; in de zomer vullen mensen er hun flesjes, het water is drinkbaar. De ronde vorm oogt sober, mede doordat de fontein bij de aardbeving van 1667 een deel van zijn decoratie verloor. Aan de andere kant van de stad, bij de Oude Haven, staat de kleinere Onofrio-fontein van dezelfde bouwmeester; samen markeren ze het begin- en eindpunt van de Stradun.

Bezoekdetails: vrij toegankelijk, direct binnen de Pilepoort. Het water uit de maskers is drinkbaar, neem een lege fles mee.

Rectorenpaleis (Knežev dvor)

Het Rectorenpaleis was de zetel van de gekozen rector van de Republiek Ragusa, die telkens voor een korte periode aan het hoofd van de stadstaat stond. Die korte ambtstermijn moest voorkomen dat iemand te veel macht kreeg, en de rector mocht het paleis nauwelijks verlaten. Het gebouw is een mooi voorbeeld van gotisch-renaissancearchitectuur, met een sierlijke binnenhof en gebeeldhouwde zuilen.

Tegenwoordig zit er het Cultuurhistorisch Museum in, met ingerichte zalen vol meubels, portretten en voorwerpen over het dagelijks leven en bestuur van de oude republiek. De binnenhof met zijn bogen en trap is het mooiste deel; ’s zomers klinken er concerten.

Bezoekdetails: ligt aan het oostelijke deel van de oude stad, vlak bij de kathedraal. Toegang met een los museumticket; een combikaart voor meerdere stadsmusea kan voordeliger zijn.

Franciscanenklooster met Oude Apotheek

Net binnen de Pilepoort, aan de Stradun, ligt het franciscanenklooster. Het bezit een sierlijke kruisgang uit de 14e eeuw, met dubbele zuiltjes waarvan elk kapiteel net even anders is uitgehakt. Het is een stille plek weg van de drukte, met een tuin in het midden en overdekte gangen eromheen.

Het bekendst is de oude apotheek, sinds 1317 in bedrijf en een van de oudste nog werkende apotheken van Europa. In het museumpje zie je oude weegschalen, mortieren en beschilderde potten waarin ooit kruidenmengsels werden bewaard. Veel mensen slaan dit over.

Bezoekdetails: ingang aan de Stradun, vlak na de Pilepoort. De kruisgang en het apotheekmuseum zijn met een ticket te bezoeken; de kerk is vaak vrij toegankelijk.

Sponzapaleis (Palača Sponza)

Aan het oostelijke einde van de Stradun, op het Lužaplein, staat het Sponzapaleis. Het werd tussen 1516 en 1522 in gotisch-renaissancestijl gebouwd en is een van de weinige gebouwen die de aardbeving van 1667 vrijwel ongeschonden doorstonden. Daardoor zie je hier nog de oudere bouwstijl.

In de loop der eeuwen was het paleis achtereenvolgens douanekantoor, munt, schatkamer, bank en school. Tegenwoordig bewaart het gebouw het stadsarchief. De binnenhof met zijn arcaden is vrij toegankelijk, net als een herdenkingsruimte voor de gevallenen van de oorlog van 1991.

Bezoekdetails: aan het Lužaplein bij de Klokkentoren. De binnenhof is gratis te bezichtigen; voor het archief gelden aparte openingstijden.

Eiland Lokrum

Op zo’n tien minuten varen vanaf de Oude Haven ligt het beboste eiland Lokrum, een groene tegenhanger van de stenige binnenstad, met schaduwrijke paden en kiezelplekjes waar je in zee kunt. Pauwen lopen er vrij rond, nakomelingen van vogels die ooit door een Habsburgse aartshertog werden uitgezet.

Op het eiland staat een voormalig benedictijnerklooster met een tuin en een binnenhof. In Game of Thrones diende dat klooster als de stad Qarth, en er staat een replica van de IJzeren Troon waar je op de foto kunt. Verder vind je er een botanische tuin en een klein zout meertje dat het Dode Meer wordt genoemd. Lokrum is een prettige halve dag; neem zwemspullen en wat te eten mee, want het aanbod is beperkt en overnachten mag er niet.

Bezoekdetails: boten vertrekken regelmatig vanaf de Oude Haven, de overtocht zit vaak in het ticketprijs inbegrepen. Geen overnachtingsmogelijkheid op het eiland.

Kathedraal van de Tenhemelopneming (Velika Gospa)

In het zuidoostelijke deel van de oude stad staat de kathedraal van de Tenhemelopneming, in het Kroatisch Velika Gospa. De huidige barokke kerk werd herbouwd nadat de voorganger bij de aardbeving van 1667 verwoest was, met een koepel die boven de daken uitsteekt en van binnen ruim en licht is.

Het bezoeken waard is vooral de schatkamer achter het altaar, met tientallen reliekhouders, waaronder een aantal die volgens de traditie resten van de heilige Blasius bevatten, de beschermheilige van de stad. Boven het hoofdaltaar hangt een veelluik dat aan Titiaan wordt toegeschreven. Kleed je netjes, want het is een actieve kerk en bij erediensten is bezichtiging niet mogelijk.

Bezoekdetails: vlak bij het Rectorenpaleis. Kerk meestal gratis toegankelijk, schatkamer tegen een kleine vergoeding; gepaste kleding verplicht.

Reistips voor Dubrovnik

Beste reistijd

De maanden mei, begin juni en september zijn het prettigst. Het is dan warm, de zee is aangenaam om in te zwemmen en de drukte van juli en augustus is er nog niet of al wat geluwd. In de hoogzomer wordt het overdag stevig warm en staat de oude stad rond het middaguur vol, zeker als er cruiseschepen liggen. Plan de stadsmuren en de drukke plekken dan vroeg in de ochtend. Voorjaar en nazomer geven bovendien zachter licht voor je foto’s.

Hoe kom je er

De luchthaven Dubrovnik (DBV) ligt zo’n twintig kilometer ten zuidoosten van de stad, bij Cilipi. Vanaf daar rijden een shuttlebus en taxi’s naar de oude stad. Met de auto kom je vanaf het noorden over de kustweg of via de snelweg en de Peljesacbrug, waarmee je de grensovergang met Bosnie en Herzegovina vermijdt. Vanuit andere Kroatische steden zijn er bussen en in het zomerseizoen veerverbindingen over zee. Binnen de oude stad rijden geen auto’s, je verkent alles te voet. Een transfer die je bij aankomst opwacht, scheelt gedoe.

Praktisch

De oude stad is autovrij en zit vol trappen en hellingen, dus draag goede schoenen. Parkeren vlak bij de muren is duur en vaak vol; parkeerterreinen iets verderop met een busje naar het centrum zijn handiger en goedkoper. Betalen kan vrijwel overal met kaart, de munt is de euro. Neem in de zomer water en zonnebescherming mee, en let op de keien die bij regen glad worden.

Accommodatie in Dubrovnik

Slapen binnen de stadsmuren is bijzonder maar prijzig, met trappen en koffers over de keien. Veel bezoekers kiezen daarom de wijken net buiten de oude stad, zoals Ploce in het oosten of Pile in het westen, op een paar minuten van de poorten. Wil je strand en meer ruimte, dan is het schiereiland Lapad een goede optie, met hotels en appartementen op loopafstand van het water en een busverbinding naar het centrum. Boek in het hoogseizoen ruim van tevoren.

Eten en drinken in Dubrovnik

De keuken van Dubrovnik leunt op de zee en de Dalmatische traditie. In de oude stad zitten de toeristische terrassen, maar loop een paar steegjes de heuvel op en je vindt rustigere zaakjes. Een paar dingen om te proberen:

• Crni rižot, zwarte risotto met inktvis en de inkt van het beest.
• Verse vis of zeevruchten van de grill, per kilo geprijsd en simpel bereid met olijfolie en citroen.
• Pasticada, gestoofd rundvlees in een zoetige saus, traditioneel met njoki.
• Oesters uit de baai van Ston, vaak rauw met citroen.
• Rozata, een Dalmatische custardpudding met een vleugje rozenlikeur.
• Een glas lokale wijn, zoals de rode plavac mali van het Peljesac-schiereiland.

Dagtrips vanuit Dubrovnik

Eiland Lokrum

De makkelijkste uitstap is het eiland Lokrum, op tien minuten varen vanaf de Oude Haven. Een halve dag is genoeg om er te zwemmen tussen de rotsen, te wandelen onder de pijnbomen en de vrij rondlopende pauwen te bekijken. Bij het oude benedictijnerklooster staat de replica van de IJzeren Troon, en het kleine zoute meertje is fijn om in te drijven.

Elafiti-eilanden

Ten noordwesten van Dubrovnik liggen de Elafiti-eilanden, waarvan Kolocep, Lopud en Sipan het bekendst zijn. Geen auto’s, veel groen en heldere baaitjes. Veel bezoekers boeken een dagexcursie per boot die meerdere eilanden aandoet, vaak met lunch aan boord; wie zelfstandig gaat, neemt de gewone veerboot naar een van de eilanden.

Cavtat

Zo’n twintig kilometer naar het zuiden, vlak bij de luchthaven, ligt het kustplaatsje Cavtat. Je komt er voor het witte Racic-mausoleum van beeldhouwer Mestrovic, de palmenpromenade langs het water en het beboste schiereiland. Met de bus of per boot ben je er zo.

Mostar in Bosnië en Herzegovina

Voor wie verder wil reiken, is Mostar in Bosnie en Herzegovina een indrukwekkende dagtrip, beroemd om de Stari Most, de herbouwde Ottomaanse boogbrug over de Neretva, en om de oude bazaar met zijn koperslagers. De rit duurt enkele uren en je passeert een grensovergang, dus neem je paspoort mee en vertrek vroeg. Veel reizigers boeken hiervoor een georganiseerde tour.

Korčula

Wil je een ander Dalmatisch stadje zien, dan is Korcula een aanrader. Het ligt op het gelijknamige eiland verder naar het noordwesten en heeft een ommuurd oud centrum met visgraatvormige straatjes. De afstand is groter dan bij de andere dagtrips, dus dit werkt het beste als je er een overnachting aan vastplakt of het combineert met het Peljesac-schiereiland.

Ston

Zo’n zestig kilometer naar het noordwesten, op de route naar Peljesac, ligt Ston. Je herkent het aan de kilometerslange vestingmuur die over de heuvels klimt, een van de langste van Europa. Hier vind je ook de oudste zoutpannen van het continent, waar nog steeds op de oude manier zout wordt gewonnen. En vergeet de oesterbanken van Mali Ston niet.

Conclusie

Dubrovnik combineert een gaaf bewaarde middeleeuwse stad met de zee, de bergen en veel geschiedenis die je tijdens een wandeling vanzelf tegenkomt. De stadsmuren, Fort Lovrijenac en de Srd-berg geven je het grote plaatje, de Stradun, de kloosters en de paleizen vullen de details in. Plan je dagen rond de drukte, begin vroeg, en gun jezelf een uitstap naar Lokrum of de Elafiti-eilanden om af te koelen.

Veelgestelde vragen