Ontdek de beste bezienswaardigheden in Bol

Bol ligt aan de zuidkust van het eiland Brac, in de regio Midden-Dalmatie, recht tegenover het schiereiland van Makarska. Het is het oudste kustdorp van het eiland en tegelijk het bekendste, vooral door het strand Zlatni Rat dat als een vinger de zee in steekt. Achter het dorp loopt het land steil omhoog naar Vidova Gora, de hoogste berg van alle Adriatische eilanden. Hieronder zet ik de tien plekken op een rij die je in en rond Bol echt gezien moet hebben, met praktische details erbij.

Inleiding tot Bol

Bol is een van die plekken waar je het strand al op een poster hebt gezien voordat je er ooit was. Die smalle landtong van licht kiezel, met aan weerszijden turquoise water, staat op talloze ansichtkaarten van Kroatie. In het echt valt vooral op hoe groen het er is: tussen het dorp en het strand loop je een halfuur onder hoge pijnbomen door, langs kleine baaitjes waar je zo het water in kunt.

Het dorp zelf is klein en stil, zeker vergeleken met Split of Hvar. Achter de Riva, de stenen boulevard aan het water, lopen smalle straatjes de heuvel op naar oude huizen van witte Bracsteen, dezelfde steen die hier eeuwenlang uit de bergen werd gehakt. Strand, berg en wijn liggen dicht bij elkaar: ’s ochtends klim je naar Vidova Gora, ’s middags lig je aan Zlatni Rat en tegen de avond drink je een glas plavac mali op een terras aan de haven.

Geschiedenis van Bol

De geschiedenis van Bol gaat ver terug. Al in de oudheid woonden er mensen aan deze beschutte kust, en de naam gaat waarschijnlijk terug op het Latijnse vallum, een aarden verdedigingswal. In de middeleeuwen kwam Brac onder invloed van Split en later van Venetie, dat vooral geinteresseerd was in de witte kalksteen van het eiland. Veel inwoners leefden van de steenhouwerij, de wijnbouw en de visserij.

In 1475 vestigden dominicaner monniken zich op een kaap aan de oostkant van het dorp en bouwden er een klooster met een eigen kerk, tuin en kunstverzameling. Tegelijk groeiden de wijngaarden op de hellingen uit tot de levensader van het dorp, met de plavac mali als belangrijkste druif. In de twintigste eeuw maakte Zlatni Rat het dorp wereldberoemd en veranderde Bol van vissers- en wijndorp in een geliefde badplaats. Toch bleef het kleinschalig, met een grotendeels intacte oude kern.

De top 10 bezienswaardigheden in Bol

Zlatni Rat (de Gouden Hoorn)

Zlatni Rat, de Gouden Hoorn, is het strand waar Bol zijn faam aan dankt. Het is een lange tong van fijne, lichte kiezels die zo’n vijfhonderd meter de zee in steekt, met aan beide kanten helder turquoise water. Het bijzondere is dat de punt van vorm verandert: de wind en de zeestroming leggen het kiezel telkens iets anders neer, dus de ene week wijst de tip wat meer naar links, de andere week naar rechts. Het water loopt geleidelijk af en is glashelder. De oostkant is geliefd bij surfers en kitesurfers omdat de mistral daar ’s middags vol op staat, de westkant is rustiger.

Mijn tip is om er vroeg te zijn. Tegen tien uur stromen de eerste boten en bussen met dagjesmensen binnen en wordt het op de punt flink vol. In de ochtend heb je het strand half voor jezelf en is het licht op zijn mooist. Achter het strand staat een dicht pijnboombos voor schaduw; voor het plaatje van bovenaf klim je een stukje het pad op richting Vidova Gora.

Bezoekdetails: op zo’n twintig minuten lopen ten westen van het dorp, via de promenade onder de pijnbomen. Vrij toegankelijk; ligbedden en parasols tegen betaling. Waterschoentjes zijn handig vanwege de kiezels.

Vidova Gora

Pal boven Bol ligt Vidova Gora, met 778 meter de hoogste top van alle Adriatische eilanden. Vanaf de rand kijk je recht naar beneden op Zlatni Rat, dat van bovenaf pas echt zijn vorm laat zien. Bij helder weer zie je over het kanaal het eiland Hvar liggen en in de verte de bergen van het vasteland.

Je bereikt de top te voet via een gemarkeerd pad dat vanuit het dorp omhoog klimt, reken op zo’n twee uur stevig stappen. Ben je geen wandelaar, dan rijd je met de auto naar boven via een weg die aan de noordkant aftakt. Boven staat een klein restaurantje. Ga voor het beste licht in de ochtend of tegen het eind van de middag, en neem een extra laagje mee, want het waait er vaak stevig.

Bezoekdetails: te voet via het pad vanuit Bol of met de auto via de aftakking aan de noordzijde van het eiland. Geen entree. Neem voldoende water mee, vooral in de zomer.

Dominicanenklooster

Aan de oostkant van Bol, op een kaap die de zee in steekt, staat het dominicanenklooster (Dominikanski samostan). De monniken vestigden zich hier in 1475 en bouwden een klooster met kerk, kloostertuin en binnenhof. De ligging op de punt, met zee aan drie kanten, maakt het een rustige plek buiten het dorpsgewoel.

In het kloostermuseum zie je religieuze kunst, oude munten en boeken; het bekendste stuk is een groot altaarstuk dat aan de school van Tintoretto wordt toegeschreven. De tuin met olijfbomen en cipressen laat zien hoe zelfvoorzienend de monniken hier leefden. Neem de tijd voor het terras aan de zeezijde, want het uitzicht over het water richting Hvar is prachtig.

Bezoekdetails: op zo’n tien minuten lopen ten oosten van de haven, langs de kust. Het museum is tegen een kleine vergoeding te bezoeken; let op de openingstijden buiten het seizoen.

De Riva en de oude haven

De Riva is de stenen boulevard langs de oude haven, en in het dorp draait alles om deze strook. Aan de ene kant liggen de vissersbootjes en excursieboten afgemeerd, aan de andere kant staan de witte stenen huizen met hun terrasjes, cafes en restaurants. ’s Avonds slenteren de mensen hier op en neer, een gewoonte die ze in Dalmatie de korzo noemen.

De huizen zijn grotendeels opgetrokken uit de beroemde Bracsteen. Tussen de gevels lopen smalle steegjes de heuvel op, waar het meteen stiller en huiselijker wordt. Loop de Riva eens helemaal af tot aan het begin van de promenade richting Zlatni Rat; onderweg kom je het kleine kerkje van de Heilige Maagd tegen. Vroeg in de ochtend, als de vissers binnenkomen, is het hier op zijn aangenaamst.

Bezoekdetails: vrij toegankelijk, dag en nacht. Het centrale punt van het dorp, met de meeste restaurants en het vertrekpunt van de excursieboten.

Branislav Deskovic-galerij

Aan de Riva, in een barok huis uit de zeventiende eeuw, zit de Branislav Deskovic-galerij, genoemd naar een op Brac geboren beeldhouwer. De galerie toont moderne Kroatische schilder- en beeldhouwkunst, een verrassend goede collectie voor zo’n klein dorp. Het oude huis met zijn dikke stenen muren past goed bij de kunst die er hangt.

Je loopt door een paar koele zalen met schilderijen, tekeningen en beelden, veel ervan geinspireerd op het eiland en de zee. Je bent er niet uren zoet, en juist op een warme middag is dit koele stenen huis een prettige plek om even uit de zon te zijn.

Bezoekdetails: aan de Riva, midden in het dorp. Toegang tegen een kleine vergoeding; de openingstijden zijn ruimer in het hoogseizoen.

Blaca-kluis (Pustinja Blaca)

Diep in een verlaten dal aan de zuidkust van Brac ligt de Blaca-kluis (Pustinja Blaca), een afgelegen bergklooster dat in de zestiende eeuw werd gesticht door monniken die voor de Ottomanen vluchtten. Ze bouwden hun verblijf tegen de rotswand aan, deels in natuurlijke grotten, en leefden er eeuwenlang in stilte.

Wat de monniken nalieten maakt de plek de moeite waard: een grote bibliotheek, een verzameling klokken en in de negentiende eeuw zelfs een sterrenwacht met telescoop waarmee ze kometen en planeten in de gaten hielden. De laatste bewoner, een monnik die ook astronoom was, overleed in 1963. Blaca bereik je alleen te voet via een bergpad van een flink uur klimmen en dalen, of met een boot tot een baai plus de laatste klim. Neem stevige schoenen, water en wat te eten mee, want onderweg is er niets.

Bezoekdetails: alleen te voet of per boot plus wandeling te bereiken. Het museum is in het seizoen geopend tegen een kleine vergoeding; informeer vooraf naar de toegankelijkheid.

Drakengrot bij Murvica (Zmajeva spilja)

Boven het gehucht Murvica, een paar kilometer ten westen van Bol, ligt de Drakengrot (Zmajeva spilja): een grot in de berghelling met mysterieuze reliefs die rechtstreeks in de rotswand zijn uitgehakt. Je ziet er een draak, een maan, vogels en menselijke figuren, vermoedelijk gemaakt door monniken die hier in de vijftiende of zestiende eeuw woonden. Wat de afbeeldingen precies betekenen is nooit helemaal opgehelderd; de mix van christelijke en oudere, bijna heidense symbolen maakt de grot raadselachtig.

De grot is niet zomaar open. Je gaat er heen met een lokale gids die de sleutel heeft, want het is een beschermd monument. Vanuit Murvica loop je in ongeveer een uur de heuvel op door olijfgaarden. Vraag in Bol of in Murvica naar de actuele afspraken, want op eigen houtje kom je er niet binnen.

Bezoekdetails: alleen met een gids te bezoeken, te bereiken via een wandelpad vanuit Murvica. Informeer in Bol naar de tijden en de mogelijkheid om mee te gaan.

Wijngaarden en wijnhuizen van Brac

Het eiland Brac staat bekend om zijn wijn, en rond Bol liggen de hellingen vol wijngaarden. De belangrijkste druif is de plavac mali, dezelfde krachtige rode druif die ook op het naburige Hvar en op het Peljesac-schiereiland wordt verbouwd. Veel zon, de zeewind en een kalkrijke bodem geven de wijnen hier een stevig, zonnig karakter.

Het bekendste adres is wijnhuis Stina, met een proeflokaal in een oud coopgebouw pal aan de haven van Bol. Je proeft er een rij wijnen, van de typische plavac mali tot frisse witte wijnen van inheemse druiven, en het personeel legt geduldig uit waar de wijn vandaan komt. Drink je mee, regel dan een chauffeur of ga te voet, want de wegen op het eiland zijn smal en bochtig.

Bezoekdetails: het proeflokaal van Stina ligt aan de haven van Bol. Voor de kleinere wijnhuizen in het binnenland maak je het beste vooraf een afspraak.

Strandpromenade naar Zlatni Rat

De promenade tussen het dorp en Zlatni Rat is meer dan de weg naar het strand. Het is een schaduwrijk pad dat onder hoge pijnbomen langs de kust loopt, met links en rechts kleine baaitjes waar je zo het water in stapt. Onderweg leg je je handdoek neer zonder het gedrang van de grote punt; voor veel mensen zijn deze baaitjes fijner dan Zlatni Rat zelf.

De wandeling duurt zo’n twintig minuten en is grotendeels vlak, dus ook met kinderen goed te doen. De pijnbomen geven de hele dag schaduw, wat in de zomerhitte scheelt. Wil je zwemmen zonder veel mensen om je heen, loop dan voorbij de eerste baaitjes: hoe verder je komt, hoe rustiger het wordt. Neem water en wat te eten mee, want de paar barretjes onderweg zijn aan de prijs.

Bezoekdetails: de promenade begint aan de westkant van het dorp en loopt naar Zlatni Rat. Vrij toegankelijk; langs het pad liggen meerdere kleine zwembaaitjes.

Dorpen Skrip en Pucisca

Wie het binnenland en de noordkust van Brac wil zien, rijdt naar de oude dorpen Skrip en Pucisca. Skrip geldt als het oudste dorp van het eiland, met sporen die teruggaan tot de Illyriers en de Romeinen. Je vindt er een klein museum in een oude verdedigingstoren, met vondsten die de lange geschiedenis van Brac vertellen, en het dorp ligt stil tussen de wijngaarden en olijfgaarden.

Pucisca, aan de noordkust, is beroemd om zijn steenhouwerij. Hier staat een vermaarde steenhouwerschool waar leerlingen nog met de hand de witte Bracsteen bewerken, met dezelfde gereedschappen als generaties voor hen; je kunt de werkplaats bezoeken. De diep ingesneden witte baai waaraan het stadje ligt is een van de mooiste van het eiland. Een rondrit langs deze twee dorpen vult makkelijk een halve dag; neem de tijd voor een lunch in een konoba onderweg.

Bezoekdetails: het makkelijkst te bereiken met een huurauto vanuit Bol. Het museum in Skrip en de steenhouwerschool in Pucisca zijn in het seizoen te bezoeken; informeer naar de tijden.

Reistips voor Bol

Beste reistijd

Mei, juni en september zijn het prettigst: warm, een aangename zee en zonder de topdrukte van juli en augustus. In de hoogzomer wordt het rond Zlatni Rat overdag vol en waait de mistral ’s middags vaak hard, fijn voor surfers maar minder om rustig te liggen. Ga in die maanden vroeg naar het strand; het voorjaar en de nazomer geven je bovendien zachter licht voor je foto’s.

Hoe kom je er

Bol ligt op het eiland Brac, dus je komt er altijd over water. De meeste reizigers vliegen op luchthaven Split (SPU) en nemen daarna een boot. De snelle catamaran vaart in het seizoen rechtstreeks van Split naar Bol, de makkelijkste optie zonder auto. Wil je een auto mee, neem dan de autoveerboot naar Supetar en rijd in een klein uur over Brac naar Bol. Voor het dorp en het strand zelf heb je geen auto nodig; voor de eilanddorpen en de wijnhuizen is hij wel handig. Wil je het reisgemak van een vaste chauffeur, dan boek je vooraf een transfer vanaf Split Airport.

Praktisch

Het dorp is klein en te voet te doen, met af en toe een helling naar de hogere straatjes. Parkeren is in het seizoen beperkt en betaald, dus kom je met de auto, vraag dan bij je accommodatie naar de mogelijkheden. Betalen gaat vrijwel overal met kaart en de munt is de euro. Neem voor het strand waterschoentjes mee tegen de kiezels, plus water en zonnebescherming, want bij Zlatni Rat is de schaduw beperkt tot de rand van het pijnboombos.

Accommodatie in Bol

Bol heeft een mix van grotere hotels aan de kust en kleinere appartementen en pensions in en rond het dorp. De hotels liggen vooral langs de promenade richting Zlatni Rat, op loopafstand van het strand. Wil je het dorpse gevoel, kies dan een appartement in de oude kern, vlak bij de Riva. Boek in het hoogseizoen ruim van tevoren, want de fijnste plekken bij het water zijn snel weg.

Eten en drinken in Bol

De keuken van Bol leunt sterk op de zee en de Dalmatische traditie, met verse vis, schaaldieren, olijfolie en kruiden van het eiland. Aan de Riva zitten de gezellige terrassen, maar loop een paar steegjes de heuvel op en je vindt rustigere konoba’s waar ook de inwoners komen. Een glas plavac mali van het eiland past er goed bij. Een paar dingen die je geprobeerd moet hebben:

• Vitalac, een eilandgerecht van lamsorganen aan het spit gewikkeld in darmvlies, een specialiteit van Brac.
• Crni rižot, een zwarte risotto met inktvis en de inkt van het beest, intens van smaak.
• Pasticada, gestoofd rundvlees in een wat zoetige saus, traditioneel met njoki erbij.
• Hrapocusa, een notentaart uit het binnenland van Brac die als nagerecht wordt geserveerd.

Dagtrips vanuit Bol

Hvar

Aan de overkant van het kanaal ligt het eiland Hvar, vanuit Bol goed te bereiken met de catamaran. Het stadje Hvar heeft een levendig pleintje, een venetiaanse haven vol jachten en een fort op de heuvel met een weids uitzicht over de Pakleni-eilandjes. Het is een stuk mondainer dan het rustige Bol. Een dag is genoeg om het stadje te zien, daarna keer je terug naar de stilte van Brac.

Split

Met de catamaran ben je in iets meer dan een uur in Split, de grote havenstad op het vasteland. Het hart is het Diocletiaanspaleis, een complete Romeinse keizerlijke residentie waar nu gewoon mensen wonen en winkelen tussen de oude muren. Een dagtrip hierheen is een mooie afwisseling op het strandleven.

Eilanddorpen Skrip en Pucisca

Voor wie het eiland zelf beter wil leren kennen is een rondrit langs Skrip en Pucisca een aanrader. Skrip is het oudste dorp van Brac, met een klein museum in een oude toren; Pucisca aan de noordkust heeft zijn beroemde steenhouwerschool en een prachtige witte baai. Onderweg rijd je door een droog, steenachtig landschap met olijfgaarden en af en toe een uitzicht op zee.

Bootexcursie langs de kust

Vanaf de Riva van Bol vertrekken excursieboten die de zuidkust van Brac en de naburige eilanden verkennen. Je vaart langs verborgen baaitjes, grotten en helder water waar je kunt zwemmen en snorkelen. Sommige tochten doen de Pakleni-eilandjes bij Hvar aan, andere blijven dichter bij huis. Vraag bij de boten op de Riva naar de routes en tijden.

Conclusie

Bol heeft een van de mooiste stranden van Kroatie, een stil oud dorp, de hoogste bergtop van de Adriatische eilanden en hellingen vol wijngaarden, allemaal op klein oppervlak. Begin de dag op Zlatni Rat of op Vidova Gora, en bewaar de Riva, het dominicanenklooster en een wijnproeverij voor de middag. Ga vroeg naar het strand en pak een uitstap naar Hvar of een rondrit over het eiland mee. Dan snap je waarom mensen hier al generaties blijven hangen tussen de zee en de bergen.

Veelgestelde vragen